سر سختانه مشغول جهاد با نفس است تا بر هوا و هوس نفس خويش غلبه كند . يك بار نفس را از كژى به راستى آرد و با خواهش او براى خدا مخالف شود و بار ديگر هم نفس او را به زمين زند و پيرو خواهش او گردد و خدايش دست گيرد و از جا بلند كند و از لغزشش بگذرد و متذكر شود و از خداى بترسد و به دو توبه كند و معرفت و بنيائىاش افزون شود چرا كه ترسش از او بيشتر شده است و خداوند در اين باره مىفرمايد :
( إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسَّهُمْ طَائِفٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تَذَكَّرُوا فَإِذَا هُم مُبْصِرُونَ ) « 1 » . « براستى چون ايمان آوردگان را از شيطان و سوسههايى به دل رسد ، همان دم خدا را به ياد آرند و بى درنگ بصيرت يابند . »
اى جابر روزى اندك را از سوى خدا براى خويشتن بسيار گير كه از عهدهء شكرش بايد به درآيى و طاعت افزون خود را براى خود اندك انگار تا بدين وسيله نفس را خوار دارى و خود را سزوار گذشت گردانى . شرّ موجود را از خود به وسيله دانش حاضر دفع كن و علم حاضر خود را با عمل خالصانه به كار بند و در عمل خالص از غفلت بزرگ به نيك بيدارى و هشيار بودن كناره گير و نيك بيدارى را با ترس صحيح از خداوند تحصيل كن و از آرايشهاى نهانى به زندگى موجود دنيوى بر حذر باش و زياده رويهاى هوا به رهنمايى عقل محدود كن و هنگام غلبه هوا از علم راهنمايى و مدد جو و اعمال خالصانهات را براى روز قيامت ذخيره نگه دار و با انتخاب قناعت از زياد حرص ورزيدن خوددارى نما و با كوتاه كردن آرزو ، شيرينى زهد را به سوى خدا جلب كن و طنابهاى آز را به سردى يأس و نااميدى ببر و با خود شناسى راه خود بينى را ببند و با تفويض صحيح امور به خداوند ، به آسودگى برس و با فزون ياد كردن خداوند در خلوتها به رقت قلب دست ياب و با دوام اندوه ، دل
هامش
( 1 ) - سورهء اعراف ، آيهء 201 .