تفسير فاتحة الكتاب ( فارسى ) — صفحه 148

صراط مستقيم ، أمير المؤمنين - على - عليه السّلام است . » و از مرحوم صدوق است كه : « أحمد بن علىّ بن إبراهيم بن هشام رحمة اللّه عليه ، گفت : پدرم از جدّم ، از حمّاد بن عيسى بر ما روايت نمود كه ؛ إمام صادق عليه السّلام در [ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ] فرمود : او ، أمير المؤمنين عليه السّلام و شناسائى و معرفت او است ! و دليلش - كه او ( بايد ) أمير المؤمنين عليه السّلام باشد - بيان خدا است : [ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ] « 1 » و او در [ أُمِّ الْكِتابِ ] ، در [ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ] ، أمير المؤمنين عليه السّلام است . » معانى الأخبار : 32 و مربّى و استاد بزرگوار ما - پدرم - كه روحش شاد و تربتش پاك باد ! در كتاب [ الغدير ] جلد 2 : 311 و 312 آورده و گفته : « ثعلبى ، در [ الكشف و البيان ] در [ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ] دارد كه ؛ مسلم بن حيّان گفت : شنيدم [ أبو بريده ] ميگويد : راه محمّد و آل او است . و در تفسير و كيع بن جرّاح ، از سفيان ثورى ، از سدىّ ، از أسباط و مجاهد ، از عبد اللّه بن عبّاس آمده كه ؛ در بيان [ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ] گفت : اى گروه بندگان ! بگوئيد : ما را به حبّ محمّد و أهل بيت او ، إرشاد فرما ! و حموى در [ الفرايد ] ، روايتى با سندش از أصبغ بن نباته آورده كه على عليه السّلام ، در اين گفتار خداى تعالى ! : [ وَ إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّراطِ لَناكِبُونَ ] « 2 » فرمود : صراط ، ولايت ما - أهل بيت - است . و خوارزمى در [ المناقب ] آورده : صراط ، دو صراط است : راهى در دنيا ، و راهى در آخرت . امّا ؛ راه دنيا ، همان علىّ بن أبيطالب است . و امّا ؛ راه آخرت ، همان پل دوزخ است . كسى كه راه دنيا را شناخت ، بر راه آخرت گذشت . حديثى كه ؛ إبن عدىّ و ديلمى ، روايت كرده‌اند - چنان كه در [ الصّواعق ] صفحه 111 موجود است - معنى اين روايت را واضح و روشن ميگرداند ، آورده‌اند كه ؛ رسولخدا را صلّى اللّه عليه و آله ، فرمود : ثابت‌ترين شما ، بر صراط ، كسى است كه ؛ بأهل بيت و أصحابم ، بيش‌از ديگران ، محبّت و دوستى ورزد ! . و شيخ الاسلام حموى در [ فرائد السّمطين ] در حديثى از إمام صادق عليه السّلام با سندش آورده كه ؛ او فرمود : [ ما ، برگزيدهء خدائيم ! و ما ، راه واضح و صراط مستقيم بسوى خدائيم ! . ]