عبارت ديگر تقليد كوركورانه از شخصيتهاى مهم زمان است . قرآن كريم در سورهء احزاب ، آيهء 67 از زبان گمراهان در روز قيامت نقل مىكند كه پشيمانى خود را اينچنين اظهار مىدارند : .
* ( ربنا انا اطعنا سادتنا و كبراءنا فأضلونا السبيلا . ) * .
پروردگارا ، ما بزرگان و اكابر خود را اطاعت كرديم و آنها ما را گمراه كردند .
در هريك از موضوعاتى كه اشاره كرديم آيات متعددى هست ، ما فقط به عنوان نمونه بعضى از آيات را ياد كرديم .
اكنون وارد اصل احتجاجات و استدلالات قرآن بشويم .
احتجاجات قرآن از يك نظر منقسم به دو قسم مىشود : يك قسم احتجاجاتى كه در مقام ابطال دليل مخالفين است و جنبهء منفى و باز نمودن راه خطاى استدلال مخالفين است . قسم ديگر احتجاجاتى است كه مستقلًا و مستقيماً بدون اينكه ردّ دليل مخالفين منظور باشد ايراد شده است .
و از نظر ديگر احتجاجات قرآن اقسام متعددى دارد و آن از نظر موضوعاتى است كه در مورد آنها استدلال شده است ، از قبيل : اثبات وجود خداوند و يگانگى او ، اثبات صفات كماليهء خداوند ، اثبات معاد و نشئهء آخرت ، اثبات توحيد در عبادت و ابطال عبوديت غير خدا ، اثبات نبوت انبيا به طور عموم و نبوت خاتم الانبياء به طور خصوص ، رد توهماتى كه دربارهء ملائكه يا انبياء شده است و از اين قبيل .
وجود خداوند و يگانگى او :
آياتى كه بر وجود خداوند يا يگانگى او استدلال مىكنند چهار دسته است : .
الف . آياتى كه به نظام موجود در خلقت و به اتقان صنع استدلال مىكنند . خلاصهء مضمون اين آيات اين است كه مردم را به تدبر و
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 423
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٢٣