گرچه ميوه آخر آيد در وجود
اول است او زان كه او مقصود بود .
در صفحهء 337 مىگويد :
پس به صورت عالم اصغر تويى
پس به معنى عالم اكبر تويى
ظاهراً آن شاخ اصل ميوه است
باطناً بهر ثمر شد شاخ هست
گر نبودى ميل و اميد ثمر
كى نشاندى باغبان بيخ شجر .
پس به معنى آن شجر از ميوه زاد
گر به صورت از شجر بودش نهاد
مصطفى زين گفت كآدم و انبيا
خلف من باشند در زير لوا
بهر اين فرموده است آن ذوفنون
رمز نحن الآخرون السابقون
گر به صورت من ز آدم زاده ام
من به معنى جدّ جد افتاده ام
پس ز من زاييد در معنى پدر
پس ز ميوه زاد در معنى شجر
اول فكر آخر آمد در عمل
خاصه فكرى كو بود وصف ازل .
15 . دين اگر از ريشه شروع شود مىتواند به شكل يك موجودى حياتى درآيد و ميوهء مخصوص داشته باشد اما اگر از شاخه و ميوه بخواهد شروع شود جنبهء تصنعى خواهد داشت ، يعنى شاخه شاخهء او و ميوه ميوهء او نخواهد بود و بايد مثل بچه ها با كهنه آن دو را به هم وصل كرد . بايد كارى كرد كه اخلاق حسنه و اعمال ما ثمرهء طبيعى عقيده و ايمان بوده باشد . اگر ثمرهء طبيعى بود ، ديگر زحمت و تكلف نخواهد بود ، همان طورى كه هر كار طبيعى و غريزى بدون تكلف