الف . وجوب وجود .
ب . كمال مطلق بودن و مثل اعلى بودن - * ( و له المثل الاعلى ) * ، * ( و لله الاسماء الحسنى . ) * .
ج . توحيد و يگانگى خدا .
د . * ( انه بكل شىء عليم . ) * .
ه . * ( انه على كل شىء قدير . ) * .
و . عينيت صفات با ذات .
ز . خير محض بودن .
ح . قديم بودن فيض و احسان .
ط . نظام صدور موجودات ( كه عقل و فلسفه به حكم قاعدهء « الواحد لايصدر منه الَّا الواحد » اثبات مىكنند ) و عوالم عقول و نفوس و ملائكه و عالم مثال .
16 . اما راههاى فلسفى . در اينجا ما به سه راه از راههاى فلسفى اشاره مىكنيم : راه ارسطى ، راه سينوى ، راه صدرايى .
راه ارسطى همان است كه از طريق محرك اول وارد شده است .
در فلسفهء ارسطو فقط اثبات محرك اول شده است . اين راه مقدماتى دارد : .
الف . هر حركت احتياج دارد به محرك ( محرك داخلى مباشر ) .
ب . علت و معلول ، حركت و محرك بايد همزمان باشند .
ج . سلسلهء محركات نمىتواند غير متناهى باشد و اگر هر محركى متحرك باشد لازم مىآيد سلسلهء محركات نامتناهى باشد ، پس لازم است منتهى شود به محركى كه متحرك نباشد ( به تفصيلى كه در جزوهء « علت و معلول » درس فلسفهء سال . . . دانشكدهء الهيات گفتهايم ) .
اما راه سينوى : ابن سينا در اشارات ، نمط چهارم ، تحت عنوان « فى الوجود و علله » بحث مىكند . بعد از ذكر مقدمه اى مىگويد ( ص 18 ) : .
كل موجود اذا التفت اليه من حيث ذاته من غير التفات الى غيره
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 284
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٨٤