و فى الخبر المروى دين محمد صلى الله عليه و آله
يعود غريبا مثل مبتدأ الامر .
ظاهر اين است كه اين حديث مجعول است زيرا بر خلاف آن چيزهايى است كه استفاده مىشود كه اسلام هميشه در حال توسعه و گسترش است ، مگر آنكه از جملهء * ( فطوبى للغرباء ) * چنين استنباط كنيم كه دورانى خواهد رسيد كه در عين اينكه اسلام وسعت و گسترش دارد حقيقت اسلام در زير پرده است و خوشا به حال افراد اندكى كه حقيقت را درك مىكنند و مانند مسلمين صدر اسلام به مجاهدت براى اعلاى كلمهء حق مىپردازند .
ولى در تفسير المنار ، جلد 7 ، صفحهء 142 ، اين حديث را از مسلم نقل مىكند به اين صورت : .
* ( الاسلام بدأ غريباً و سيعود غريباً كما بدأ ، فطوبى للغرباء . ) * .
آنگاه مىگويد : .
و فى رواية للترمذى زيادة فى تفسير الغرباء و هى : * ( الذين يصلحون ما افسد الناس بعدى من سنتى ( 1 )
هامش
( 1 ) رجوع شود به ورقه هاى احياى فكر دينى .