انسانى كه مراقب من باشد ( در حيوانات اهلى ) .
اما انسان محصولات ثانويه يعنى گياه و ميوه برايش كافى نيست ، احتياج دارد به مواد مصنوعى از قبيل نان و خورش ، آب ، مسكن ، هوا ، نور و غيره ، به علاوهء افراد همنوع كه با هم زندگى كنند و فرهنگ و اخلاق و تربيت و محبت و امنيت و آزادى و زيبايى و . . .
اين مطلب را به صورت ديگر نيز مىتوان بيان كرد كه جهان ، جهان آكل و مأكول است و به قول مولوى هر موجودى از اين جهان دهانى دارد ، بايد ديد انسان چند تا دهان علاوه دارد و چقدر و چه نوع غذاهاى علاوه مىخواهد .
از نظر كلى انسان دو دهان دارد : مادى و معنوى ( دو دهان داريم گويا همچو نى . . . ) . از نظر ديگر صدها دهان داريم :
عشق را پانصد سر است و هر سرى
از فراز عرش تا تحت الثرى .
و به قول شاعر ديگر :
تو يك چيزى ولى چندين هزارى
دليل از خويش روشنتر ندارى .
مسئلهء محبت ، يعنى احتياج به محبت داشتن به ديگران و محبت داشتن ديگران به او ، خود دليل دو نوع دهان ديگر و دو نوع غذاى ديگر است . در ورقه هاى زن در اسلام ) * راجع به احتياج به محبت بحث كردهايم .
مطلب را خوب است . . . ( 1 )
در اسلام امتياز طبقاتى نيست
همان طورى كه مفاد آيهء معروف * ( يا ايها الناس انا خلقناكم من ذكر و ) *
هامش
( 1 ) [ در نسخهء اصل دستنويس مطلب ناتمام است . ]