13 . مطلب از اينجا بايد شروع شود كه يكى از پديده هاى عصر ما تحقير مادرى ( وظايف مادرى ، حقوق مادرى ، مقام مادرى ، مهر مادرى ، لذت مادرى ) است . آيا در گذشته دربارهء اين مطالب از وظايف و حقوق و مقام و مهر و لذت مبالغه مىكردند يا امروز اشتباه مىكنند و مادرى - همچنان كه گفتيم - فلسفه اى دارد ؟ امروز اينطور تبليغ مىكنند كه چون زن را مىخواستند در گوشهء خانه محبوس كنند ، اين سخنان را مىگفتند كه او را قانع كنند .
بايد ببينيم تأثير و ارزش مادر براى فرزند چقدر است و از چه راه است . آيا مادر فقط يك ماشين است در دورهء حمل ، و يك لولهء شير است در دورهء شيرخوارگى فرزند ، و يك كلفت و پرستار است در دورهء بعد از شيرخوارگى تا سنين رشد ، يا اينطور نيست ؟ گفتيم خير ، اينطور نيست . خاصيت بشر افراط و تفريط و نوسان است .
14 . پسر رو قدر مادر دان كه دائم
كشد رنج پسر بيچاره مادر
برو بيش از پدر خواهش كه خواهد
تو را بيش از پدر بيچاره مادر
ز جان محبوبتر دارش كه داردت
ز جان محبوبتر بيچاره مادر
به وقت زادن تو مرگ خود را
بگيرد در نظر بيچاره مادر
اگر يك عطسه آيد از دماغت
برد هوشش ز سر بيچاره مادر
براى اينكه شب راحت بخوابى
نخوابد تا سحر بيچاره مادر
به مكتب چون روى تا بازآيى
بود چشمش به در بيچاره مادر
نبيند هيچ كس زحمت به دنيا
ز مادر بيشتر بيچاره مادر