هزاران در از خلق بر خود ببندى
گرت باز باشد درى آسمانى
سفرهاى علوى كند مرغ جانت
گر از چنبر آز بازش برانى
گر از باغ انست گياهى بيايد
گياهت نمايد گل بوستانى
10 . * ( ان الله تعالى جعل الذكر جلاء للقلوب . ) * ( نهج البلاغه ) 11 . به قول ويليام جيمز در ما غرايزى هست كه ما را به دنياى ديگر پيوند مىدهد ، همانطور كه غرايزى هست كه به اين دنيا پيوند مىدهد .
12 . * ( الهى ما عبدتك خوفاً من نارك . . . هبنى صبرت على عذابك . . . قوّ على خدمتك جوارحى . . . ) * 13 . سعدى :
دوش مرغى به صبح مىناليد
عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش
يكى از دوستان مخلص را
مگر آواز من رسيد به گوش
گفت باور نداشتم كه تو را
بانگ مرغى چنين كند مدهوش
گفتم اين شرط آدميت نيست
مرغ تسبيح خوان و من خاموش
14 . خلاصهء بحث اول ( 1 ) اين است كه عبادت يك حالت روحانى و معنوى است ، يعنى مبدأ و مقصد غير مادى دارد . انسان با عبادت به يك احساس معنوى و غير مادى خود پاسخ مىدهد ، حتى آنجا كه يك امر مادى و خاكى را مورد پرستش قرار مىدهد . اين احساس
Footnote
( 1 ) رجوع شود به ورقه هاى دعا و به كتاب نيايش از نشريات حسينيهء ارشاد ، تأليف دكتر شريعتى .