پاكيزه شويد ، زيرا آب اگر در يك جا بماند مىگندد ( 1 ) ابوالفتح بستى مىگويد :
لقد هنت من طول المقام و من يقم
طويلًا يهن من بعد ما كان مكرما
و طول جمام المرء فى مستقره
يغيره لوناً و ريحاً و مطعما ( 2 )
يعنى از بس كه يك جا ماندم از نظرها افتاده و پست شدم ، آرى هركس در يك نقطه زياد بماند عزتش تبديل به خوارى مىشود ، زياد ماندن مرد در جايگاه خودش رنگ و بوى و مزهء او را مىبرد .
رفيق كلمهء رفيق از مادهء رفق است كه به معنى نرمى است . از قديم الايام كلمهء رفيق به همسفر اطلاق مىشده است . در احاديث همين تعبير به كار رفته است . پيغمبر اكرم فرمود : * ( الرفيق ثم السفر ) * ( 3 ) يعنى اول رفيق خوب انتخاب كنيد ، بعد تصميم به مسافرت بگيريد .
اين كلمه از آن جهت براى همسفر انتخاب شده است كه لازمترين شرط همسفرى ، رفق و نرمى و ملايمت است . انسان بايد كوشش كند حداكثر ملايمت و همراهى را با رفقاى خود داشته باشد .
پس معلوم شد كه سفر به نوبهء خود اخلاق و آدابى دارد . بايد آنها را بدانيم و به كار ببنديم .
تمرين :
1 . فرق ميان خَلق و خُلق چيست ؟
2 . آداب يعنى چه ؟
3 . چرا به سفر ، سفر گفته شده است ؟
هامش
( 1 ) محجة البيضاء جلد 4 ، صفحهء 42
( 2 ) . المحاسن و الاضداد صفحهء 136
( 3 ) فقيه جلد 2 ، صفحهء 182