فموت الفتى خير له من مقامه
بدار هوان بين واش و حاسد ( 1 )
يا بنىّ ! انى و ان لم اك عمرت عمر من كان قبلى و لكن فكرت فى اخبارهم و « سرت فى آثارهم » حتى صرت كانى كأحدهم . . . ( 2 ) قرآن كريم ، سورهء حج ، آيهء 46 مىفرمايد :
افلم يسيروا فى الارض فتكون لهم قلوب يعقلون بها او اذان يسمعون بها . . .
مهمترين دليل فوايد بزرگ سفر ، به وجود آمدن سفرنامه هايى است كه يكى از آثار گرانبهاى اجتماعى است . بعضى از اين سفرنامه ها دنيايى را عوض كرده ، مثل سفرنامهء ماركوپولو ، دنيايى را با دنيايى آشنا كرده است . در اثر سفرنامهء ماركوپولو بود كه كريستف كلمب به فكر مسافرت به هند افتاد و در نتيجه آمريكا كشف شد ( و اى كاش كشف نشده بود ) . در عالم اسلام سفرنامه ها و رحله ها هست از قبيل رحلهء ابن بطوطه و سفرنامهء ناصرخسرو .
سعدى مىگويد :
در اقصاى عالم بگشتم بسى
به سر بردم ايام با هر كسى
ز هر گوشه اى توشه اى يافتم
ز هر خرمنى خوشه اى يافتم
يك مطلب هست و آن رابطه بين جهانديدگى و دروغ است كه سعدى مىگويد :
غريبى گرت ماست پيش آورد
دو پيمانه آب است و يك چمچه دوغ
گر از بنده حرفى شنيدى مرنج
جهانديده بسيار گويد دروغ
هامش
( 1 ) ديوان منسوب به حضرت امير عليه السلام
( 2 ) جزء وصيت حضرت امير به حضرت امام حسن عليه السلام