مشكلاتى كه جز عواطف قادر به حل نيست :
د . اشعار مولوى و اشاره به احاديث مناسب با اين باب ه . حقوق و عواطف و نقش هركدام از آنها در اجتماع . مشكلاتى هست كه جز عواطف قادر به حل آنها نيست . حقوق از نظر بيگانگى است و عواطف از نظر يگانگى .
اصل حقوق از نظر بيگانگى و عواطف از نظر يگانگى :
در اسلام حقوق وضع شده و تدابيرى هم براى يگانگى - بالاخص در مسائل مربوط به اجتماع منزلى - اتخاذ شده است .
و . توفيق اسلام در ايجاد يگانگى و بهم زدن مرزها در اجتماع منزلى براى خلاصهء تتمهء مطالب رجوع شود به صفحهء 126 و يادداشتهاى ورقه هاى خانواده و يادداشتهاى ورقه هاى عدل يا توازن .
آنچه امروز در باب حقوق زن گفته مىشود نوعى ارتجاع است :
عطف به آنچه در نمرهء « و » گفته شد ، آرزوى بشر اين است كه روزى در اجتماع مدنى نيز اين يگانگى پيدا بشود و بيگانگى برخيزد ، در عين بهم خوردن مرزها فعاليتها محفوظ و فداكارى محفوظ بماند . غزالى به نقل تفسير طنطاوى ذيل آيات ربا مىگويد :
هدف اسلام اشتراك است ولى بشر هنوز نرسيده به آن حد كه بتواند از مرز حقوق و مرزبندى تجاوز كند . اما در محيط خانواده اين طرح را اسلام عملى كرده است ولى امروز حضرات مىخواهند دومرتبه ما را به عوالم خشك و بىروح حقوق مجرد از عواطف سوق دهند .
« ارتجاع » واقعى ، سياه يا سبز يا بنفش ، يعنى اين .
تدابيرى كه در اسلام اتخاذ شده و مقرراتى كه وضع شده بر چه اساسى است ؟ آيا براساس استمتاع بيشتر مرد است يا بر مصلحت زن و مرد و اجتماع حاضر و نسل آينده ؟ :
1 . آيا تدابيرى كه در اسلام در مورد زن اتخاذ شده براساس استمتاع مرد و استملاك مرد است نسبت به زن ، يا بر مصلحت خانواده و نسل و بشريت است [ و ] اهميت اجتماع خانواده ؟
2 . در ميان ما دو نهضت وجود دارد : نهضت نرينه گرى بعضى زنان و نهضت مادينه گرى بعضى مردان كه مثل زن حرف مىزنند
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 104
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٠٤