علمانيت :
ص 150 : علمانيت يا جدايى دين از سياست كه هرگز عبده از آن دفاع نكرده است .
مليت :
ص 152 : عبده و مسأله وطن و مليت و توجيه اسلامى آن .
مشروطيت :
ص 154 : عبده و مشروطيت .
ديكتاتورصالح :
ص 154 : عبده و ديكتاتور صالح .
اختلاف سيد و عبده دراهميت رشد سياسى :
ص 154 : اختلاف نظر عبده و سيد جمال و انتقاد عبده از سيد كه چرا تنها راه احراز پختگى و رشد سياسى ( كذا ) و استقلال راستين را فعاليت سياسى معرفى مىكند .
ص 156 :
تفاوت عبده و سيد جمال :
« تفاوت سيد جمال و عبده :
الف . سيد جمال بيشتر مرد پيكار و سختكوشى بود و عبده مرد انديشه و ميانه روى .
ب . سيد جمال آزادى سياسى مسلمانان را تنها راه تحرك فكرى آنان مىدانست و عبده بيشتر پرواى تربيت اخلاقى و دينى مسلمانان را داشت .
ج . سيد جمال دامنهء كوششهاى خود را كم و بيش در سراسر جهان اسلامى گسترد و عبده بيشتر در اصلاح احوال مصريان كوشيد . » .
ص 156 :
« وجوه مشترك سيد جمال و عبده :
الف . ضرورت بازگشت مستقيم به منابع اصلى فكرى دينى ( نه تنها بازگشت به قرآن ) .
ب . توجيه عقلى احكام شريعت و هماهنگى آنها با مسائل عصر .
ج . پرهيز از پراكندگى و فرقه بازى ( وحدت اسلامى ) .
د .
اصول اساسى تجددخواهى سنّى :
پافشارى بر سر احياى اجتهاد و كوشش براى شناخت روح و
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 201
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٢٠١