آزادى عقيده - مدارك و مراجع
1 . ورقه هاى « آزادى » .
2 . ورقه هاى « شك و يقين » و ورقه هاى « سؤال » .
3 . ( بعثت و ايدئولوژى ) .
4 . ( آزادى فرد و قدرت دولت ) .
5 . ( جهانى كه من مىشناسم ) .
6 . ( تاريخ تمدن ) ويل دورانت ، جلد . . . ، ص . . . محكمهء تفتيش عقايد
آزادى عقيده
رجوع شود به ورقه هاى « اسلام و آزادى عقيده »
آزادى و عادات اخلاقى
در دفتر 35 و هم در ورقه هاى « اخلاق اسلامى » صفحهء 8 گفتيم كه برخى فلاسفه نظير كانت و روسو منكر تربيت به صورت عادت مىباشند معتقدند عادات و ملكات ، انسان را به صورت ماشين و فرمانبرى از فرماندهى نابينا و به صورت مجبور درمىآورد . اراده بايد تابع عقل و علم باشد و تنها دراين صورت است كه آزاد است .
رجوع شود ، بحث بعدى است
آزادى - جبر و اختيار از نظر ماترياليسم تاريخى
راجع به نظريهء معروف هگل و ماركس كه آزادى آگاهى به ضرورت است ، رجوع شود به ورقه هاى « شخصيت در تاريخ » صفحهء 1 و 2 و 4 .