پرش به محتوای اصلی

تفسير جوامع الجامع (فارسى)ج ۲ — صفحه 574

پدیدآورندگان:

ص۵۷۴

ترجمه :

كسانى كه از صدقات مؤمنان اطاعت كار عيب‌جويى مىكنند ، و مسخره مىكنند آنهايى را كه جز به مقدار قدرتشان توانايى ندارند ، خدا همهء آنان را كيفر استهزاء كننده مىدهد ، و عذابى دردناك براى ايشان است . ( 79 ) چه براى آنها آمرزش بخواهى و چه نخواهى ، اگر هفتاد مرتبه برايشان استغفار كنى ، هرگز خداوند آنها را نمىآمرزد ، چرا كه ايشان به خدا و رسولش كافر شدند ، و خداوند گروه بدكار را هدايت نمىكند . ( 80 )

تفسير :

الَّذِينَ يَلْمِزُونَ ؛ در محل نصب يا رفع است ، بنا بر ذمّ ، « المطوع » كسى كه با ميل و رغبت و به قصد قربت كارى انجام دهد . اين كلمه در اصل « متطوّع » بوده ، معناى آيه اين است : مؤمنانى را كه با اخلاص صدقه مىدهند عيب‌جويى مىكنند و به آنها طعنه مىزنند و نيز از كسانى كه مال فراوانى ندارند و به اين سبب چيز اندكى را صدقه مىدهند عيب مىگيرند . خدا هم خود آنها را مسخره مىكند : « سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ » ، اين جملهء خبرى است ، مانند جملهء : اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ : « خدا آنها را استهزاء مىكند » . ( بقره / 15 ) اسْتَغْفِرْ لَهُمْ ؛ اين جمله ، امر ، در معناى خبر است يعنى : هرگز خدا آنان را نمىآمرزد ، خواه برايشان طلب آمرزش كنى يا نكنى ، و متضمّن معناى شرط است . كلمهء « سبعين » - هفتاد - در كلام عرب ، مثلى است براى كثرت ، چنان كه امير مؤمنان عليه السّلام مىفرمايد :

لاصبحن العاص و ابن العاص * سبعين الفا عاقدى النّواصى
به وسيلهء هفتاد هزار سوار كه پيشانى اسبهايشان بسته است ، با قبيلهء عمرو بن عاص مبارزه مىكنم .