وَ أَمَّا ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ
: اما آب زلال و موادى كه براى مردم قابل بهره بردارى است ، در روى زمين باقى مىمانند و مردم از آنها استفاده مىكنند .
بنا بر اين مثل مرد مؤمن و عقايد خالصش مانند آبى است كه حيات حيوانات و گياهان به آن بستگى دارد و مانند طلا و نقره و . . . است كه در زندگى اين جهان مورد استفادهء مردم هستند و مثل مرد كافر و ستيزه خوئيش مانند كفى است كه دير يا زود حبابهاى آن مىتركد و از برابر چهرهء آب و ديگر مواد خالص محو مىگردد و بدينترتيب ، آنچه هويدا مىگردد و دوام مىپذيرد ، آب و طلا و نقره و . . . است .
كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ
: خداوند براى مردم در مورد دينشان ، اينطور مثل مىزند .
قتاده گويد : در اين آيه ، خداوند سه مثل آورده است : نخست نزول قرآن را به آبى تشبيه كرد كه از آسمان نازل مىشود و دلهاى مردم را بوادىهايى تشبيه كرد كه به اندازهء ظرفيت خود آب را بسوى خود جذب مىكنند . آنان كه در فهم قرآن حد اكثر كوشش به كار برند ، بهرهاى عظيم از آن مىبرند مثل رودها و واديهاى بزرگ و آنهايى كه به قرآن راضى هستند و كوششى كمتر در راه ادراك حقايق آن به كار مىبرند ، همچون نهرها و واديهاى كوچك ، بهرهاى كمتر نصيبشان مىگردد .
پس از آن خيالات و وسوسههاى شيطانى را به كفى تشبيه مىكند كه بر روى آب ظاهر مىشود . بديهى است كه علت كف ، خود آب نيست بلكه سرزمينى است كه خاك خوبى ندارد . همچنين شك و ترديدها و وسوسههاى نفسانى نيز زائيدهء حق نيست ، بلكه زائيدهء نفوس مردم است . خداوند متعال مىفرمايد : همانطورى كه كف ، دوام ندارد و آنچه باقى مىماند آب صاف و زلال است ، سر انجام شكوك و وسوسههاى شيطانى زايل ميشوند و چهرهء زيباى حق ظهور مىكند و باقى مىماند .
سومين مثل ، اين است كه : كفر را به آن مواد چركين و سيه فامى تشبيه كرده ، كه بر روى فلزات ذوب شده ، ظاهر مىگردد و ايمان را به آن فلز ذوب شدهء خالص ، تشبيه كرده است .