يعنى « لا تتخذوا اثنين الهين » يعنى : دو تا را خدا نگيريد : يكى خود خداوند و ديگرى بت . ( بنا بر اين فعل داراى دو مفعول است . ) إِنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ : كلمهء « انما » براى اثبات موردى است كه ذكر شده و نفى موردى كه ذكر نشده . گويى چنين فرموده است : خداوند يكى است و جز او خدايى نيست . فَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ : بنا بر اين از كيفر و سطوت من بترسيد نه ديگرى . برخى از حكما گويند : خداوند ترا منع كرد كه دو خدا پرستش نكنى . تو هم يك خدا را پرستش مىكنى ولى اين خدا ، چيزى جز نفس خودت و هوى و هوسهاى آن نيست . آيا تو يكتا پرست هستى ؟ ! وَ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ : سلطنت و مالكيت و خالقيت هر چه در آسمانها و زمين است ، از خداست . وَ لَهُ الدِّينُ واصِباً : و طاعت خداوند ، على الدوام ، واجب و لازم است . اين معنى از ابن عباس ، حسن ، مجاهد و قتاده است . يعنى : خداوند همواره پرستيده مىشود ، اما غير خداوند فقط گاهگاهى پرستيده مىشوند . فراء گويد : يعنى دين خالص براى خداست و بنده ، موظف است كه از روى اخلاص او را بپرستد . برخى گفتهاند : يعنى پادشاهى ، همواره از خداست . أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَتَّقُونَ : اين استفهام براى توبيخ و سرزنش است . يعنى چرا از غير خدا مىترسيد و جز او را پرستش كرده ، مىترسيد ؟ ! وَ ما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ : تمام نعمتهايى كه از آنها برخوردار هستيد ، مثل تندرستى ، فراخى روزى و . . . از خداوند است . ثُمَّ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ : هر گاه گرفتار بيمارى و سختى و بلا و بد حالى بشويد ، بدرگاه خداوند استغاثه مىكنيد و مىناليد تا شما را آسوده كند . ثُمَّ إِذا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ : هر گاه شما را از مشكلات و سختىها و بيماريها و فقر نجات بخشد ، گروهى از شما جاهلانه به شرك
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 274
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۲۷۴