اكنون در بيان يكى ديگر از نعمتهاى خود مىفرمايد :
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً
: خداوند ، كسى است كه از آسمان باران نازل كرد .
لَكُمْ مِنْهُ شَرابٌ
: براى شماست از آب باران ، نوشابهاى كه بنوشيد .
وَ مِنْهُ شَجَرٌ
: در اين باره دو وجه است :
1 - مقصود اين است كه درختان نيز از آب باران مشروب مىشوند . پس مضاف حذف شده . يعنى « شرب شجر » .
2 - مضاف بضمير در كلمهء « منه » حذف شدهاست . يعنى « و من انباته شجر » و مقصود اين است كه درخت ، از بركت رويش باران ، بوجود مىآيد و مىرويد . حذف مضاف ، در ادبيات عرب ، رايج است . مثل :
ا من ام اوفى دمنة لم تكلم * بجومانة الدراج فالمتثلم
به تقدير « ا من ناحية ام اوفى » يعنى : آيا بقاياى باديه نشينان از ناحيهء « ام اوفى » است كه با « جومانه » و « متثلم » سخن نگفت .
فِيهِ تُسِيمُونَ
: شما چارپايان خود را در درختها مىچرانيد و براى تهيهء علوفه ، به زحمت نمىافتيد .
يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَ الزَّيْتُونَ وَ النَّخِيلَ وَ الْأَعْنابَ وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ
:
خداوند بوسيلهء باران كشتزارها و درختان زيتون و نخل و انگور و ساير ميوهها را سبز مىكند ، تا از آنها بهرهمند شويد .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ
: در اين كار ، دلالت و حجت واضحى است ، براى آنها كه بينديشند و خدا را بشناسند . علت اينكه فقط انديشندگان را ذكر مىكند ، اين است كه : فقط آنها از اين منظرهها و صحنهها بهرهمند مىشوند .
وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ
: بيان اين جمله ، گذشت . در حقيقت ، تسخير الهى نسبت به ماه و خورشيد است ، نه شب و روز ، زيرا روز و شب بر اثر مخفى ماندن خورشيد از نيمى از كرهء زمين و آشكار بودن آن براى نيمى ديگر ، بوجود مىآيند . جز اينكه خداوند ، در اينجا تسخير را - مجازاً و از باب توسعهء در