پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 179

پدیدآورندگان:

ص۱۷۹

روزى است . مقصود اين است كه : همهء نيكيها از جانب خداوند است . او بر حسب مصلحت و حاجت ، ايجاد و بخشش مىكند . اكنون به بيان كيفيت نازل شدن باران پرداخته ، مىفرمايد : وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ : بادها را به جريان مىآوريم تا ابرها را آبستن باران كنند . فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَسْقَيْناكُمُوهُ : و از آسمان آب ، نازل كرديم و از آن آب به شما نوشانيديم و به شما قدرت بخشيديم . وَ ما أَنْتُمْ لَهُ بِخازِنِينَ : شما حافظ و خزانه‌دار باران نيستيد ، بلكه خداوند آن را حفظ مىكند ، از آسمان نازل مىكند ، در اعماق زمين نگهدارى مىكند و باندازهء حاجت ، از چشمه‌ها بيرون مىآورد . اينكارها از قدرت بشر ، خارج است . وَ إِنَّا لَنَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ : در اينجا اين نكته را بيان مىكند كه خداوند ، هر گاه بخواهد خلق را احيا و هر گاه بخواهد ، مىميراند . وَ نَحْنُ الْوارِثُونَ : مائيم وارث زمين و كسانى كه بر روى آن هستند . زيرا هنگامى كه خلق را فانى كرد واحدى بر روى زمين باقى نماند ، همهء اشياء بازگشت به او مىكنند و تنها اوست كه هر گونه تصرفى مىتواند در آنها انجام دهد . وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنْكُمْ وَ لَقَدْ عَلِمْنَا الْمُسْتَأْخِرِينَ : در اين باره اقوالى است : 1 - مجاهد و ضحاك و قتاده گويند : يعنى آنهايى كه گذشته و آنهايى كه باقى مانده‌اند ، شناختيم . 2 - شعبى گويد : يعنى اولين و آخرين را دانستيم . 3 - سعيد بن مسيب گويد : يعنى شناختيم كه چه كسانى در جنگ ، در صف جلو هستند و چه كسانى در صف عقب . 4 - حسن گويد : يعنى دانستيم كه چه كسانى در راه خير شتاب مىورزند و چه كسانى كندى مىكنند .