پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 159

پدیدآورندگان:

ص۱۵۹

دلالت ديگر :

از جملهء « لِيَذَّكَّرَ . . . » بر مىآيد كه خداوند متعال از همگان تدبر و تفكر خواسته و عقل ، براى انسان ، حجت است . زيرا موجوداتى كه عقل ندارند ، قادر به تفكر و عبرت آموزى نيستند .

نظم آيات :

آيهء دوم ، متصل است به « وَ عِنْدَ اللَّهِ مَكْرُهُمْ » يعنى گمان نكنيد كه خداوند خلاف وعدهء خود مىكند ، بلكه كافران را مجازات و پيامبران خود را يارى مىكند . برخى گويند : متصل است به « إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ » يعنى : گمان نكنيد كه خداوند وعدهء خود را كه در بارهء كيفر كافران به پيامبران داده ، خلاف مىكند ، بلكه اگر بخواهد ، عذاب را به تأخير يا به جلو مىاندازد . آيهء « يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ . . . » متصل است به « فَلا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ . . . » يعنى : خداوند خلاف وعده نمىكند ، نه در دنيا و نه در آخرت . اين قول از ابو مسلم است . برخى گويند : مقصود اين است كه : خداوند در روز قيامت از كافران ، انتقام مىگيرد . آيهء « لِيَجْزِيَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ » متصل است به « يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ » .