پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 123

پدیدآورندگان:

ص۱۲۳

گريبانگيرتان شده است - ملامت نكنيد ، بلكه خودتان را ملامت كنيد كه از امر خدا سرپيچى و بدون هيچ دليلى مرا پيروى كرديد . ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَ ما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ : نه من فريادرس شما هستم و نه شما فريادرس من هستيد . إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ : شما مرا در عبادت ، شريك خدا قرار مىداديد . اكنون من تنفر خود را از اين رفتار شما ابراز مىدارم و به آن كفر مىورزم . من هرگز خودم را شريك خدا نمىدانم . فراء و جماعتى گويند : تقدير اين است : « انى كفرت بما اشركتمونى به من قبل » يعنى : من در زمان آدم ، بر اثر سجده نكردن ، به خداوند بزرگ كافر شدم و تكبر كردم و شما مرا شريك خداوند قرار داديد . اكنون تنفر خود را از همهء آنها اعلام مىدارم . إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ : ستمكاران را عذابى دردناك است . برخى گويند : اين جمله ، دنبالهء سخن شيطان است . برخى گويند : اين جمله سر آغاز وعيد و تهديد خداوند ، نسبت به ايشان است . و ظاهرتر همين است .

دلالت آيه :

از اين آيه ، چنين بر مىآيد كه : شيطان تنها قادر است كه مردم را دعوت و اغوا كند ، ديگر كارى از او ساخته نيست . بنا بر اين تنها كيفر او بخاطر همين دعوت است ، نه كار ديگر .