خواسته بدانها گفت : سر گذشت شما چه بود كه يوسف را بكامجويى از خويشتن - دعوت كرديد ؟ « قُلْنَ حاشَ لِلَّهِ ما عَلِمْنا عَلَيْهِ مِنْ سُوءٍ » گفتند : العياذ باللَّه يوسف پاكدامن است و از اتهام مبرّاست و ما از او بدى و خيانتى سراغ نداريم ، و بدينوسيله به برائت و پاكدامنى يوسف اعتراف كردند و اقرار كردند كه از روى ستم بزندان افتاده . « قالَتِ امْرَأَةُ الْعَزِيزِ الْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ » و زن عزيز گفت هم اكنون حق آشكار شد و از باطل جدا گشت . « أَنَا راوَدْتُهُ عَنْ نَفْسِهِ وَ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ » من از او كام ميخواستم و او در گفتار خود كه آن روز گفت : « اين زن از من كام ميخواست » راست گو و صادق است ، كه آن زن با اين جمله هم بدروغ خود اعتراف كرد و هم براستگويى يوسف ، و اين اقرار بدانجهت بود كه ديگر اميدش از يوسف قطع شده بود ، و خداوند براى آنكه جاى ترديدى در مورد پاكدامنى يوسف نماند و دامن او از هر جهت پاك گردد چنان كرد كه آن زن هم گواهى به پاكدامنى او دهد و هم اقرار براستگويى او كند . « ذلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ » بگفتهء حسن و مجاهد و قتادة و ضحاك و ابو مسلم اين جمله كلام يوسف است ، يعنى آنچه من انجام دادم كه فرستادهء شاه را برگرداندم و تحقيق حال زنان را از وى خواستم بدانجهت بود كه شاه يا عزيز مصر بداند من در غياب او نسبت بزنش خيانتى نكردم . و جبائى گفته : اين جمله دنبالهء كلام زليخا است ، يعنى اين اقرارى كه كردم براى آنست كه يوسف بداند من در غياب او خيانتى به دو نكردم كه گناه را به گردن او بيندازم ، اگر چه در حضور او خيانت كردم و او را گناهكار معرفى كردم . « وَ أَنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي كَيْدَ الْخائِنِينَ » و خدا خائنان را در نيرنگ و مكرشان هدايت نمىكند . « وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسِي » بيشتر مفسران اين جمله را كلام يوسف دانستهاند ، ولى جبائى آن را دنبالهء كلام زليخا دانسته و گفته : معناى آن اين است كه من خود را از خيانت و گناه نسبت بيوسف تبرئه نمىكنم .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۲ — صفحه 236
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۲۳۶