بيان آيه 37
شرح لغات :
نسىء : تأخير انداختن . عرب گويد : « نسأت الإبل عن الحوض » يعنى آن را از حوض عقب راندم .
ليواطئوا : يعنى تا موافق در آيند . و مواطاة به معناى موافقت است ، گويند :
« واطأ فى الشعر » يعنى دو شعر را بيك قافيهء موافق با هم گفت .
تفسير :
چون خداى سبحان در آيهء پيشين سال و ماه را بيان فرمود ، در اين آيه موضوع « نسىء » را كه مردم جاهليت انجام ميدادند تذكر داده و فرمايد :
« إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيادَةٌ فِي الْكُفْرِ »
يعنى تأخير انداختن ماههاى حرام از آن ترتيبى كه خداى تعالى براى آنها مقرر فرموده ، و عرب را رسم اين بود كه ماههاى چهارگانه را ( كه در آيهء پيشين نام برديم ) ماههاى حرام ميدانستند ( و در آنها جنگ و كار زار نمىكردند ) و اين رسم و شيوه از دين ابراهيم و اسماعيل بدانها رسيده بود ، و چون آنها اهل غارت و جنگ بودند گاهى بر آنها سخت و گران بود كه سه ماه متوالى صبر كنند ، و در اين سه ماه جنگى نكنند ، در اينرو حرمت جنگ ماه محرم را به ماه صفر ميأنداختند و ماه صفر را ماه حرام ميگرفتند و محرم را جزء ماههاى حلال بشمار آورده و دست بجنگ و غارت ميزدند ، و چند سالى چنين ميكردند آن گاه دوباره حرمت را به ماه محرم باز ميگرداندند ، و البته اين كار را جز در ذى حجة انجام نميدادند ، « 1 » ابن عباس گفته : معناى گفتار خداى تعالى : « زيادة فى الكفر » همان است كه اينان حرام خدا را حلال كرده بودند و حلال خدا را حرام .
فراء گفته : و شخصى كه اين كار را انجام ميداد مردى از كنانة بود بنام نعيم بن ثعلبة ،
هامش
( 1 ) - يعنى در موسم اجتماع حاجيان در مكه كه همان ماه ذيحجه بود اين كار را ميكردند .