متوكل دستور داد نامهاى در اينباره به حضرت هادى بنويسند ، و حضرت در جواب نوشت :
هشتاد درهم صدقه بدهد ، و چون علت آن را پرسيدند امام عليه السلام اين آيه را تلاوت كرد و فرمود : ما اين « مواطن كثيرة » را شمردهايم هشتاد موطن بوده است .
« وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ »
يعنى در روز حنين .
« إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ »
يعنى كثرت لشكر شما را خوشحال كرد و از زيادى لشكرتان بشگفت آمديد . قتادة گفته : سبب هزيمت مسلمانان در جنگ حنين آن بود كه برخى از مسلمين چون كثرت سپاهيان خود را مشاهده كرده گفتند : امروز ديگر بخاطر كمى سپاه شكست نخواهيم خورد ، و همين سبب شد كه پس از ساعتى منهزم گشتند ، و عدد سپاهيانشان در آن روز دوازده هزار نفر بود ، و برخى گفتهاند : ده هزار نفر بودند ، و ديگرى گفته : هشت هزار بودهاند ، ولى روايت نخستين ( يعنى همان دوازده هزار ) صحيحتر است و در بيشتر روايات همان اندازه ذكر شده است .
« وَ ضاقَتْ عَلَيْكُمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ »
يعنى زمين با فراخيش بر شما تنگ شد و جايى كه بدانجا فرار كنيد نيافتيد .
« ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ »
يعنى بدشمن پشت كرده و گريختيد .
« ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ »
يعنى آن رحمتى را كه نفس انسانى بدان آرام شود و ترس و خوف بدان زائل گردد نازل فرمود .
« عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ »
يعنى بر آن مؤمنانى كه بازگشتند و با كافران كارزار كردند ، و ضحاك بن مزاحم گفته : منظور از مؤمنان كسانى بودند كه در آن هنگامه در كنار رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله ماندند و فرار نكردند ، و آنها على عليه السلام و عباس و چند تن ديگر از بنى هاشم بودند ، و حسن بن على بن فضال از حضرت رضا عليه السلام روايت كرده كه آن حضرت فرمود : « سكينه » نسيمى خوشبو است از بهشت كه به صورت آدمى در آيد و با پيمبران باشد ، و اين روايتى است كه عياشى آن را روايت كرده است .
« وَ أَنْزَلَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها »
منظور لشكريانى از فرشتگان است ، و برخى چون