پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۱ — صفحه 45

پدیدآورندگان:

ص۴۵

تفسير

« أَ جَعَلْتُمْ سِقايَةَ الْحاجِّ . . . » اين جمله در اصطلاح استفهام انكارى است يعنى أهل سقايت حاجيان و تعمير مسجد را برابر قرار ندهيد با كسانى كه ايمان به خدا آورده اند . . . و روى اين معنى بايد لفظ « أهل » در دو جملهء « سِقايَةَ الْحاجِّ » و « عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » در تقدير گرفته شود تا مقابله بين شخص باشد . و ممكن است لفظ « اهل » را در تقدير نگرفت ولى در جملهء « كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ » مصدرى از لفظ « آمن » تقدير گرفت تا مقابله بين دو فعل باشد و تقدير چنين باشد : « أ جعلتم السقاية و العمارة كايمان من آمن باللَّه . . . » و حسن گفته : سقايت حاجيان عبارت بود از شراب كشمشى كه در ايام حج بحاجيان مىنوشاندند . و منظور خداى تعالى آن است كه اينكارها با ايمان به خدا مقابل نيست . « وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ » و بجهاد در راه خدا . « لا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ » يعنى در فضيلت و ثواب ايندو در پيشگاه خداوند مساوى نيستند . « وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ » و خدا مردم ستمكار را به راه ثواب خويش هدايت نميكند چنانچه آن كسانى را كه نسبت به دو عارف هستند و فرمانبردارى او كنند و از نافرمانيش دورى گزينند هدايت فرمايد . « الَّذِينَ آمَنُوا . . . » يعنى آنان كه او را تصديق كرده و بيگانگيش اعتراف دارند . « وَ هاجَرُوا » و از وطنهاى خود - يعنى سرزمين كفر - بسرزمين اسلام هجرت كنند . « وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ . . . » و در بر خورد با دشمنان دين سختيها را بر جان بخرند ، و بمال و جان جهاد كنند . « . . . أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ » منزلت و مقام اينان بزرگتر از ديگرانى است كه چنين نكنند . « وَ أُولئِكَ هُمُ الْفائِزُونَ » اينانند كاميابان . « يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَ رِضْوانٍ » پروردگارشان اينان را به زبان پيمبران و وعده‌هايى كه در كتاب خود برحمت و مهر خود در دنيا مژده داده ، يعنى بدان ثوابى