پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۱ — صفحه 354

پدیدآورندگان:

ص۳۵۴

و برخى گفته‌اند : « جايگاه صدق » يعنى سرزمين پر نعمت و آسايشى كه نعمتهاى سرشار آن ظاهرش را تصديق مىكند . و حسن گفته : منظور از اين « جايگاه صدق » سرزمين مصر است بخاطر آنكه موسى عليه السلام دوباره بنى اسرائيل را از دريا عبور داده و بسرزمين مصر باز گرداند ، و در خانه‌هاى فرعونيان آنان را مسكن داد . و ضحاك گفته : شام و مصر هر دو بوده است . « وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ » يعنى و چيزهاى لذيذ را در اختيار ايشان گذارديم ، و از اين آيه وسعت رزق بنى اسرائيل معلوم مىشود . « فَمَا اخْتَلَفُوا حَتَّى جاءَهُمُ الْعِلْمُ » و اينان يعنى يهود دربارهء پيغمبر اسلام محمد - صلى اللَّه عليه و آله - اختلاف نكردند و هم چنان قبل از بعثت آن حضرت به دو اقرار داشتند تا زمانى كه « علم » يعنى قرآن را پيغمبر اسلام براى آنها آورد . . . و اين وجهى است كه ابن عباس گفته است . و فراء گفته : « علم » در اينجا يعنى محمد - صلى اللَّه عليه و آله - زيرا كه آن حضرت نزد يهود به اوصاف معلوم و شناخته شده بود ، و چون بنزدشان آمد بيشتر آنها بدان حضرت كافر شدند . و برخى گفته‌اند : آيه مربوط به زمان موسى عليه السلام است ، يعنى بنى اسرائيل اختلاف نكردند و هم چنان همگى به حال كفر بودند تا وقتى كه حق بدست موسى و هارون براى آنها آمد ، در آن وقت بود كه اختلاف كرده دسته‌اى بدانحضرت ايمان آوردند ، و جمعى به حال كفر خود باقى ماندند . « إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ » خداى تعالى در اين جمله خبر ميدهد كه روز قيامت ، حاكم و داور ميان آنها در امورى كه مورد اختلاف آنها است او مىباشد .