پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۱ — صفحه 345

پدیدآورندگان:

ص۳۴۵
طمس : به معناى محو آثار و نابود كردن است .

تفسير :

« وَ أَوْحَيْنا إِلى مُوسى . . . » ما بموسى و برادرش دستور داديم كه براى افرادى كه بشما ايمان آورده و در شهر مصر يعنى همان شهر معروف هستند خانه‌هايى بسازيد كه در آنها سكونت گرفته و زندگى كنيد . « وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً » در معناى اين آيه چند وجه گفته شده : 1 - از حسن نقل شده كه گفته است : چون خداى تعالى فرعون را غرق كرد و موسى وارد شهر مصر گرديد مأمور شد مسجدهايى بسازد كه در آنها نام خدا برده شود ، و آن مسجدها را رو به قبله يعنى رو بكعبه بنا كند ، چون قبلهء آنها همان خانهء كعبه بود . 2 - قول ديگر از ابن عباس و مجاهد و سدى و ديگران نقل شده كه گفته‌اند : فرعون دستور داد مسجدهاى بنى اسرائيل را ويران كنند و از نمازشان جلوگيرى كنند . خداى تعالى آنها را مأمور كرد تا مسجدهايى در خانه‌هاى خويش بسازند و در آنجا نماز بخوانند تا از شر فرعون در امان باشند ، و معناى آيه اين است كه خانه هاى خود را عبادتگاه قرار دهيد و در خانه‌هاتان نماز بخوانيد تا از خوف فرعون در امان باشيد . 3 - قول سوم از سعيد بن جبير نقل شده كه معناى « قبلة » در آيه اين است كه خانه‌هاتان را مقابل همديگر قرار دهيد . « وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ » و نماز را ادامه دهيد و بر انجام آن مواظبت كنيد . « وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ » و مؤمنان را به بهشت و وعده‌هاى ثواب و نعمتهاى گوناگون مژده بده ، و بگفتهء أبو مسلم طرف خطاب موسى عليه السلام است ، و بگفتهء ديگرى خطاب به پيغمبر اسلام محمد - صلى اللَّه عليه و آله - متوجه است . « وَ قالَ مُوسى رَبَّنا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَ مَلَأَهُ زِينَةً وَ أَمْوالًا . . . » موسى گفت : پروردگارا تو بفرعون و قوم او در زندگى دنيا زيور و مالها داده‌اى ، و منظور از زيور