شمرده بخاطر ناتوانى و ضعف آنها در برابر قدرت فرعون بوده است . و اين قولى است كه در روايت ديگرى از ابن عباس نقل شده است . و مجاهد گفته : منظور فرزندان آن كسانى هستند كه موسى عليه السلام بسوى آنها مبعوث برسالت گرديد ، و در اثر طول زمان ، پدران از بين رفته و فرزندان بجاى ماندند . « عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِمْ » يعنى آنان در حالى كه از خشم و آزار فرعون و بزرگانشان بيمناك بودند بموسى ايمان آوردند . « أَنْ يَفْتِنَهُمْ » بيمناك بودند كه آنان را از دين باز گردانند ، يعنى آنها را بمحنتى دچار سازند كه طاعت صبر بر آن را نداشته باشند و همين سبب بيرون رفتنشان از دين گردد ، و اين بدانجهت بود كه لشكريان فرعون بنى اسرائيل را شكنجه و آزار ميكردند ، و ترس اينان از همان شكنجه و آزار لشكريان فرعون بود . « وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِي الْأَرْضِ » يعنى فرعون در سرزمين مصر و اطراف آن گردنكش و طغيان و سركش بود . « وَ إِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ » و از كسانى بود كه در عصيان و نافرمانى از حدّ تجاوز كرده بود زيرا ادعاى خدايى كرد ، و در آدمكشى و ظلم نيز از حدّ گذرانده بود ، و اسراف نيز همان تجاوز و گذشتن از حد در هر چيز را گويند . « وَ قالَ مُوسى يا قَوْمِ . . . . » و موسى نيز بمردمى كه بوى ايمان آورده بودند چنين گفت : اگر براستى چنانچه اظهار ميكنيد ( در باطن ) به خدا ايمان آورده و بحقيقت مسلمان و تسليم فرمان او هستيد بر خدا توكل كنيد . . . و اينكه دنبال ذكر ايمان به خدا سخن از تسليم و اسلام نيز بميان آورده براى آن است كه هر دو معنى يعنى تصديق و انقياد را به صورت اجتماع بيان فرمايد ، يعنى اگر براستى به خدا ايمان آوردهايد در برابر فرمان او تسليم شويد ، و فائدهء اين آيه بيان اين مطلب است كه در وقت نزول شدت و سختى بايد به خدا توكل كرد ، و با اطمينان كامل به تدبير نيكوى وى تسليم فرمان او گرديد و كار را به دو واگذار نمود . « فَقالُوا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنا » خداى سبحان در اين آيه از فرمانبردارى و اطاعت
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١١ — صفحة 342
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٣٤٢