رب الارباب نمايد ، خواه در اثناى نماز مثل حالت قنوت يا حالت سجود بوده باشد يا بعد از فراغ از نماز ، اگر جمع ما بين هر دو نمايد أكمل و أدخل در اجابت خواهد بود انشاء اللَّه تعالى .
مسأله ثانيه : در تعيين سحر است . بدان كه احاديث در فضيلت استغفار در أسحار بىشمار است ، و كفايت مىكند در اين باب آيه شريفه مختومه * ( الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحارِ ) * « 1 » و آيه شريفه * ( وَبِالأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ) * « 2 » و مشخص است درك اين فضيلت عظيم موقوف به معرفت وقت سحر است ، و به ادعيه وارده در وقت سحر ، خصوصا در ماه مبارك رمضان معروف است ، و امتثال آن نيز موقوف بر معرفت آن است .
و كلمات علما در تعيين آن وقت مختلف است . در صحاح « 3 » و قاموس « 4 » و غيرهما سحر را تفسير نمودهاند به قبيل الصبح ، يعنى بسيار « 5 » نزديك به صبح .
و ظاهر از مرحوم علامه رفع اللَّه تعالى قدره در منتهى اختيار اين قول است .
و صاحب كشاف در كشاف در تفسير آيه شريفه * ( نَجَّيْناهُمْ بِسَحَرٍ ) * « 6 » در سوره قمر ، سحر را تفسير نموده به سدس آخر شب « 7 » . و مرحوم شيخ طبرسى قدس اللَّه تعالى روحه در جوامع الجامع « 8 » نيز موافقت با ايشان نموده . فخر رازى
هامش
« 1 » سوره آل عمران : 17 .
« 2 » سوره الذاريات : 18 .
« 3 » صحاح اللغه جوهرى ج 2 / 678 .
« 4 » قاموس ج 2 / 45 .
« 5 » استفاده بسيار مشكل است ، بلى نزديكى استفاده مىشود از تصغير قبل به قبيل .
« 6 » سوره قمر : 34 .
« 7 » كشاف زمخشرى ج 4 / 40 .
« 8 » جوامع الجامع ص 473 .