اين وجوه مطرح كرديم ، نتايج سهگانهاى به شرح ذيل به دست آمد :
اول : كلمه « لا » به معنى نفى است ، نه نهى .
دوم : فاعل ضرر در « لا ضرر و لا ضرار » مردماند ، نه شارع مقدّس .
سوم : آنچه نفى شده ، خود ضرر و ضرار است ، نه احكامى كه منشأ ضرر هستند ؛ هر چند نفى ضرر و ضرار ، كنايه از عدم امضاى اين دو در شرع است . از اين امور سه گانه نظر مختار ما در معناى حديث به دست مىآيد .
نظر مختار در معناى حديث
ظاهر معناى اين حديث ، نفى وجود ضرر و ضرار بين مكلّفين است ، ولى ما به دو دليل ، معناى آن را كنايه از عدم امضاء فعل ضررى ، خواه وضعى باشد يا تكليفى ، در شريعت اسلام مىدانيم :
1 . نفى ضرر و ضرار بين مكلّفين ، در خارج صدق نمىكند ؛ به اين معنى كه ما مىبينيم ضرر و ضرار بين مكلّفين در خارج وجود دارد .
2 . پيامبر صلى الله عليه و آله اين جملهء - لا ضرر و لا ضرار - را در مقام بيان حكم شرعى و قضاوت بين مرد انصارى و سمرة بن جندب ، بيان كردند .