سكهء عمرو ليث
فصل پنجاه و يكم انحطاط خلافت و تجديد استقلال ايران
« هرگاه زنده ماندم بين من و تو اين شمشير حاكم است . اگر غالب شدم آنچه مرا پسند آمد همانرا به كار خواهم بست و اگر تو فاتح درآمدى نان خشگيده و پياز غذاى من مىباشد . »
( پيغام يعقوب ليث بخليفه معتمد )
عكس العمل ارتودكس در خلافت متوكل 247 - 232 هجرى ( 861 - 847 )
اهميت خلافت متوكل مخصوصا از اين جاست كه آن دورهء عكس العمل تعصبات مذهب رسمى را پديدار مىسازد يعنى علماى ظاهر و قشرى در ايندوره تفوق پيدا نموده و ارتجاع به تمام معنى عرض وجود مىكند . اصول و تعاليم معتزله منهدم شده و استادان و بزرگانشان ( بنوبت ) از هر طرف مورد تعقيب سخت قرار گرفته و با كمال قساوت و بيرحمى باذيت و آزار آنان پرداختند و همينطور عداوت و كينهء اين خليفهء جديد نسبت به اولاد فاطمه و على سخت و شديد بوده است . او حتى مسخرهاش را واميداشت كه به لباس « شير خدا » كه از القاب على ( ع ) است درآمده اين عبارت ( الانزع البطين و الاصلع خليفة المسلمين ) را بطور استهزاء بخواند . مزار و بارگاه حسين بن على ( ع ) را حكم داد خراب كنند و حتى زمين آن را شيار كردند ، بعلاوه متوكل با يهود و نصارى از روى تعصب دشمن بوده و قوانين و