باطن دل را ايمان فرا گرفت دنيا را دشمن ميدارد و از خواسته ها رو گردان مىشود و اين درجه بجز بجذبه ى الهى فراهم نميشود ، حافظ گفته است :
سالها پيروى مذهب رندان كردم
تا به فتواى خرد حرص بزندان كردم
من بسر منزل عنقا نه به خود بردم راه
قطع اين مرحله با مرغ سليمان كردم
عبده : علماء به اين آيه استدلال كردهاند كه در عقايد علم و يقين لازم است و ايمان از تقليد درست نيست ، و البتّه ايمان بواجبات و محرّمات قطعى هم بايد مولود قطع و يقين باشد . و اين مطلب مشهور ميان علماء كه احكام تكليفى عملى ، بدليل ظنّى ثابت مىشود ، درست نيست چون دليل ظنّى وسيله ى ايمان نميشود و تصديق مطلب مظنون ايمان شمرده نميشود ، و مطالب اجتهادى كه بدليل ظنّى درست مىشود براى آسودگى از حيرت و سرگردانى است و جلوگيرى از رأى بميل و هواى نفس است .
« إِنَّ اللَّه عَلِيمٌ » 36 تبيان : اين جمله تهديد كافران و بتپرستان است .
« وَلكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْه وَتَفْصِيلَ الْكِتابِ » 37 طبرى : يعنى اين قرآن از جانب خدا فرستاده شده است با اينكه كتابهاى آسمانى سابق را هم قبول دارد و درست و راست ميشمارد و هم روشن مىكند كتاب نوشته شده و وظائف معين شده ى براى امت محمد .
مجمع : بعضى گفتهاند : يعنى راست ميشمارد آنچه در جلو دارد بآينده كه قيامت و حسابى و پاداش باشد . و وسيله است براى توضيح معانى در قرآن مربوط به احكام حلال و حرام و بعضى گفتهاند : يعنى وسيله ى توضيح و استدلال امور دينى است .
« فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِه » 37 عبده : يعنى سوره اى بگويند كه در اسلوب و نظم و اثر و راهنمائى و علوم مانند قرآن باشد و بيشتر علماى علم كلام بر درستى و پيغمبرى آن حضرت به اين آيه و نظائر آن استدلال كردهاند كه چون عرب را دعوت كرد بآوردن همانند قرآن و آنها عاجز شدند ، خود دليل است بر اعجاز قرآن و درستى