از جنگ يك سوّم باقيمانده را باز ميان همگى تقسيم مىفرمود گاهى يك شتر يك شتر به افراد معيّن در بعضى جنگها عنايت مىفرمود ، و اين خود دليل است كه انفال در اختيار پيغمبر بوده است و به صلاح مسلمين تصرّف مىفرموده است ، پس بر آنها كه پس از پيغمبر پيشواى مسلمين هستند لازم است كه در اين اموال به روش پيغمبر رفتار كنند .
« وَأَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ » 1 طبرى : در مقصود از اين جمله اختلاف است :
قتاده و ابن جريج گفتهاند : مقصود آن مردم است كه در غنيمت جنگ بدر با يكديگر نزاع داشتند اين جمله خطاب به آنها است كه به دستور پيغمبر رفتار كنيد و سازگار با يكدگر شويد . ابن عبّاس و مجاهد گفتهاند : مقصود تكليفى است بر مؤمنين كه با تقوى و سازگارى با يكديگر باشند .
كشف نوشته است : با مردم به صلح و آشتى زندگانى كنيد و بىآزار زييد ، و اين نتوانيد مگر حظ خود بگذاريد و حظ ديگران نگاهداريد اگر توانيد ايثار كنيد و اگر نه بارى انصاف دهيد .
تفسير برهان محمّد بن يعقوب روايت كرده كه ابو حنيفه ى سرپرست حاجّ گفت : من باختن خود [ با فتح خا و تا خويشاوندان سببى از طرف همسر مثل پدر و برادران زن و غيرهم ] در مالى از ارث گفتگو داشتيم مفضّل به ما رسيد و مدّتى ايستاد و نگاه كرد آنگاه گفت : با من بيائيد به خانه ، چون به خانه اش رفتيم ميان ما دو نفر را اصلاح داد به مبلغ چهار صد درهم از خودش ، و پس از آن كه پول را تحويل داد و مطمئن شد كه ما آشتى كرديم گفت بدانيد كه اين پول از من نيست امام صادق ( ع ) امر فرمود كه نزاع ميان ياران و دوستان من را از مال من مرتفع كنيد و به آنها بدهيد تا با هم صلح كنند ، و اين پول از امام صادق ع است ، و هم ابن سنان از مفضّل نقل كرده است كه امام صادق ع فرمود : اگر دو نفر شيعه ى ما را ديدى كه با هم اختلاف و نزاع دارند از مال من به آنها تسليم كن و آشتىشان بده .
« الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّه وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ » 2 ابو الفتوح نوشته است : و در
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 291
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٩١