انباز خدا مىدانند با اينكه خداوند بالاتر از آن است كه در آفرينش او راهى و شركتى باشد . آيا اين آدميزادگان آن را انباز خدا كنند كه خود آفريده اى باشند ، و توان آفرينش چيزى ندارند و نه توان كمك به آن آدميان و نه به خود كمك توانند كرد ؟
و اگر آنان را به راه حقّ بخوانيد پيروى شما نمىكنند و شما را يكسان بود كه كار ايشان را رهبرى كنيد يا سخنى به ايشان نگوئيد .
سخن مفسّرين : « لا يُجَلِّيها لِوَقْتِها » 188 مجمع : يعنى اطَّلاع از وقت پيدايش آن را خدا مىداند . و بعضى گفتهاند : يعنى خداوند آن را پديدار مى - كند و بس .
« ثَقُلَتْ فِي السَّماواتِ » 188 ابو الفتوح نوشته است : در او دو قول گفتندى :
يكى آن كه علم او بر اهل آسمان و زمين گران است و ديگر آن كه وقوع او بر اهل آسمان و زمين گران است .
« كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها » 189 مجمع : مجاهد گفته است : يعنى تو زياد پرسيده اى و مطلَّع از آن هستى ، بعضى گفتهاند : يعنى گويا تو خوشحال هستى از اين گونه سؤالات و پرسشهاى آن مردم ، معنى ديگر گفتهاند : گويا ميل دارى كه بپرسى و آن را بدانى ؟
« قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي » 189 ابو الفتوح : جهت تكرار اين جمله در دو آيت متّصل به هم براى آن است كه در اوّل گفت : وقت آن را فقطَّ خداى من مىداند و در دوّم چگونگى آن را خدا مىداند .
« قُلْ لا أَمْلِكُ » 190 ابو الفتوح : جهت ارتباط اين آيه به آيت جلو آن است كه چون از وقت پيدايش قيامت پرسيدند در دنباله ى جواب آنها دستور رسيد كه بگو : من از آينده ى خود خبر ندارم تا چه رسد به قيامت .
« وَجَعَلَ مِنْها زَوْجَها » 191 مجمع : يعنى از آدم همسرش حوا را آفريد ، « لِيَسْكُنَ إِلَيْها » 191 در ص 27 مراحل السّالكين تأليف محمّد جعفر كبودر - آهنگى كه دهستانى است در همدان و به زمان فتحعلى شاه قاجار بوده است آدم
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 273
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٧٣