بشما تسليم شد و جنگ نكرد و خود را همكيش با شما معرّفى كرد و در كلمه ى سلام سه 3 قرائت است : 1 - سلم با فتح سين و لام ، 2 - سلم با كسر سين و سكون لام .
3 - قرائت مشهور كه سلام است ، و در كلمه ى « مُؤْمِناً » با فتح ميم دوم قرائت شده - است ، ابو القاسم بلخى گفته است : امام محمّد باقر عليه السّلام اين طور قرائت مىفرمود .
ابو الفتوح : نوشته است : معنى آن باشد كه آن كس كه بامان بشما آيد و از شما زنهار جويد ، مگوى او را كه تو ايمن نه اى ، و ما تو را ايمن نخواهيم كردن .
« كَذلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ » 94 ابو الفتوح نوشته است : شما نيز همچون ايشان بودى پيش از اين ، يعنى كافر بودى ، باظهار كلمه ى اسلام ايمن شدى ، اين قول ابن زيد است ، بعضى ديگر گفتند شما نيز همچنين بودى كه اين مقتول ايمان از قوم كفار - پوشيده ميداشتى ترس ايشان را ، و اين قول سعيد جبير است ، مغربى گفت : شما پيش از اين همچو او بوديد يكيك ، بىيار و ناصر ، هر كس شما را ديدى بر شما ظفر يافتى .
« فَمَنَّ اللَّه عَلَيْكُمْ » 94 فخر : در اين جمله دو احتمال است : 1 - يعنى ايمان شما مثل ايمان آنها بود كه به همان اظهار زبان پذيرفته ميشد و از دل شما كسى خبر نداشت ، و يا اينكه مانند ايمان شما است كه در اول ضعيف بود و اندك اندك خداوند منت گذاشت و تقويت كرد شما را و نور ايمان را در دلتان فروزان كرد ، 2 - يعنى پس از آن كه خدا شما را جلوگير شد از كشتن اين طور مردم ، بر شما منّت نهاد و گناه بزرگ و اين عمل زشتتان را آمرزيد .
« فَتَبَيَّنُوا » 94 عبده : يعنى در آينده با دليل و بيان كار كنيد ، و با گمان و تهمت دست بكارى نبريد .
سخن ما : از جمله ى « إِذا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّه » كه كنايه از مسافرت براى جهاد است ممكن است چنين استفاده شود كه آنچه از نظر دين و براى مصالح معنوى انجام ميدهيد گرچه در سفر نباشد خود را گول نزنيد و غافل نشان ندهيد .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 71
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٧١