سخن مفسّرين : « كَتَبَ عَلى نَفْسِه الرَّحْمَةَ » 12 طبرى : يعنى اين مردم منكر توحيد و نبوت تو ، اگر توبه كردند ، پذيرفته مىشود ، چون رحمت و مهربانى من گنجايش همه چيز دارد ، و عبد اللَّه عمر گفته است : خدا صد رحمت دارد ، يكى از آنها را به زمين فرستاده است كه موجودات زمينى از جنّ و انس و بهيمه و پرنده و حشره به آن وسيله با يكديگر زندگى ميكنند ، و عمر از كعب الأحبار پرسيد اوّل مخلوق خدا چيست ؟ او گفت : خداوند بانگشت قدرت بىوسيله ديگر نوشت :
من خداى يگانهام كه مهربانيم از خشم من جلوتر است .
مجمع : يعنى 1 - بر خود لازم دانسته است انعام بر آفريدگان . 2 - لازم كرده است كه فرمانبران را مزد بدهد . 3 - مهلت داده است تا گناهكار توبه كند و خود را اصلاح نمايد . 4 - بر امّت پيغمبر رحم كرد كه مثل گذشتگان در برابر تكذيب پيغمبران نابودشان نخواهد كرد .
تأويلات كاشانى : يعنى چون موجب افاضه خير و كمال است بهر فرد مستعدّ قابل پس هر مستحقّ رحمت چه براى پيدايش يا براى وصول بكمال مشمول آن رحمت خداوند مىشود اگر آمادگى و لياقتش فراهم شود .
تفسير حسينى نوشته است : و مىشايد كه مراد رحمت ذاتيّه باشد كه رحمت مطلقه و امتنانيّه نيز گويند و آن رحمتى است كه همه چيز را فرا رسيده ، و نتيجه آن عطا دادن است بىسابقه ى سؤال و استدعا و رابطه ى حاجت و استحقاق .
مثنوى گفته است :
چشمبند خلق جز اسباب نيست
هر كه لرزد بر سبب ز اصحاب نيست
ليك حقّ اصحاب و نااصحاب را
در گشاد و برد تا صدر سرا
در عدم ما مستحقّاق كى بديم
كه بر اين جان و بر اين دانش زديم
در عدم ما را چه استحقاق بود
تا چنين عقلى و جانى رو نمود
اى بكرده بار هر اغيار را
اى بداده خلقت گل خار را
خاك ما را ثانيا پاليز كن
هيچ نى را بار ديگر چيز كن