اين انتصاب بر اين اساس استوار است كه انسان نيازمند امامى است كه بتواند او را در راه راست رهبرى كند به همان اندازه كه هر فرد نيازمند داشتن عقل تا فعّاليّتهاى بدن او را هماهنگ كرده و او را هدايت نمايد .
امام براى اين كه بشر را ارشاد كند و او را از هر انحرافى محفوظ دارد ، بايد معصوم باشد . زيرا به امام كه موقعيّتى پائينتر از پيامبر دارد ، وحى نمىشود .
بنابراين چون امام هدايتگر معصوم و منصوب از طريق فيض خداوندى است ، اطاعت از او مترادف با اطاعت خداست ، و نافرمانى از او موجب كفر مىشود . ( 93 )
در حالى كه بسيارى از متكلمين انديشمند از پيروان امام ششم ، مشغول تفكّر بر روى مسائل كلامى زمان بودند ، عده زيادى هم از اطرافيان او كوششهاى خود را عمدتا بر روى مسائل حقوقى و قضايى متمركز مىكردند .
پيش از اين گفتيم كه در اين مرحله از تاريخ ، تمايز بين فقها و محدثين ، بخصوص در ميان شيعيان ، خيلى روشن نبود . با وجود اين ، رغبتها و علاقههاى متفاوتى وجود داشتند . بعضى از آنها به احاديثى كه مربوط به اصول اعتقادات بودند رغبت نشان مىدادند و برخى ديگر علاقهمند به احاديث مربوط به احكام بودند .
از اين رو ، احاديث مربوط به احكام را اين نويسندگان روايت مىكنند :
جميل بن دراج ، عبد الله بن مسكان ، عبد الله بن بكير ، حماد بن عثمان ، حماد بن عيسى و ابان بن عثمان . ( 94 ) اينان همه از اطرافيان نزديك امام جعفر صادق ( ع ) بودند و نويسندگان شيعه دوازده امامى بالاتفاق آنان را موثقترين راويان احاديث مربوط به احكام و فقهاى عاليقدر اين زمان مىدانند . كشى آنها را « معتبرترين نويسندگان از ميان پيروان امام ششم در احاديث مربوط به احكام مىداند كه علماى شيعه در وثوق و دانش عميق آنها در فقه اجماع كامل دارند » . ( 95 )
بيان كشى با بررسى كافى كلينى ، من لا يحضره الفقيه صدوق ، استبصار و تهذيب الاحكام شيخ طوسى تائيد مىشود . اين « چهار كتاب مأخذ » ( الكتب الاربع ) در نظر شيعيان ، همان اهميّت شش مجموعه قانونى حديث صحاح السته را در نظر سنيان دارند .
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي ) — Page 357
Contributors: سيد حسين محمد جعفري
P.357