شدند . از پيغمبر پرسيدند اين كارها مزد و ثواب هم دارد يا نه ؟ آيت 217 « إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا » الخ براى اميدوارى آنها نازل شد . و هم طبرى نقل كرده است كه مسلمين مىگفتند : اگر عبد اللَّه جحش و يارانش در اين عمل گناه نكردند كار خوبى هم نكردند .
آيت 217 براى جواب آنها و آرامش دل عبد اللَّه و يارانش نازل شد .
ترجمه :
218 آنهائيكه ايمان آوردند و ترك وطن كردند و در راه خدا جنگ كردند اين گونه مردم برحمت خدا اميدوارند چه او آمرزنده و مهربان است .
سخن مفسّرين :
* ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيه ) * - 216 طبرى : ماه حرام مقصود ماه رجب است و عبد اللَّه مسعود « عن قتال فيه » قرائت كرده است و گفته است كه كلمهى عن مكرّر شده است و قبيلهى مضررجب را « اصمّ » مينامند بمعنى گنگ چون در آن ماه مردم اسلحه به كار نمىبردند و صداى اسلحه به گوش كسى نمىرسيد و بسا ميشد كه كسى قاتل پدر و برادر خود را ميديد و براى احترام ماه حرام متعرّض او نمىشد و نيز او روايت كرده است از جابر كه پيغمبر در ماه حرام با كسى نمىجنگيد مگر به جنگش ميآمدند و اگر در بين جنگ ماه حرام پيش ميآمد از جنگ خوددارى مىكرد تا پايان آن .
* ( قُلْ قِتالٌ فِيه كَبِيرٌ ) * - 216 هر يك از مفسّرين در حرمت جنگ ماههاى حرام اظهار نظر كردهاند و در نتيجه همه اتفاق دارند كه اين حكم از آيه استفاده شده است ولى بطور كلَّى و عموم نيست و جنگ در ماه حرام جايز است بواسطهى اين آيه « فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ » نيشابورى : از جملهى « قِتالٌ فِيه كَبِيرٌ » فهميده نمىشود كه بطور كلَّى جنگ در ماه حرام ممنوع است و باصطلاح نكرهى در سياق اثبات مفيد عموم نيست و فقط بطور مجمل و سر بسته مىفهماند : جنگ در اين روزها كارى است زشت .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 394
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٩٤