غير خدا به زبان آورد و حيوانى را كشت از آن گوشت نخوريد و اگر از آنها چيزى نشنيديد بخوريد .
* ( فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَلا عادٍ ) * - 173 طبرى : از مفسّرين اوّل نقل است مقصود از دو كلمهى باغ و عاد شخص ياغى و سركش نسبت به امام و پيشوا است و هم آنكه راهزن است كه اينطور شخص اگر گرسنه شد مردار بر او حرام است و همچنين در تشنگى شراب بر او حرام است .
مجمع : در جملهى « فَمَنِ اضْطُرَّ » بعضى قاريها نون را مضموم تلفّظ كردهاند و ابو جعفر طاء را هم مكسور خوانده است « و من اضطرّ » قرائت كرده است و از اين آيه استفاده مىشود كه هيچگونه تصرّفى در ميته و مردار جايز نيست مگر در ناچارى .
* ( إِنَّ اللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ) * - 173 روح البيان : غفور و غفّار كسى است كه نيكو را بنماياند و زشت را بپوشاند و بهرهى انسان از اين صفت خداوند آن است كه آنچه از كار خودش ميخواهد پوشيده بماند او هم كار ديگران را بپوشاند و پيغمبر ص فرمود : آنكه زشتى مؤمنى را بپوشاند خدا در قيامت زشتى او را خواهد پوشاند .
كشف نوشته : قومى گفتند : اين آيت دليل است كه بعضى محرّمات چون خمر و مانند آن اگر بر سبيل مداوات در حال ضرورت كه هيچ چيز بجاى آن نايستد و بيم فوت روح باشد اگر در آن حال به حكم اطباء بجاى دارو استعمال كنند روا باشد .
طبرى : مقصود از غفور رحيم آن است كه اگر پس از اسلام از محرّمات دينى خوددارى كرديد و فرمان برديد آنچه قبل از اسلام تقصيرى كردهايد و پيرو شيطان بودهايد خدا ميآمرزد .
تفسير صافى : از امام صادق ( ع ) نقل است : اگر كسى در بيچارگى محتاج شد كه از اين چيزهاى حرام شده بخورد و خوددارى كرد و نخورد و مرد او كافر است .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 265
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٦٥