و آورده : بشر بن مفضّل مىگويد : به ابو حنيفه گفتم : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده :
« البيعان بالخيار ما لم يفترقا . . . ؛ فروشنده و خريدار تا وقتى كه از يكديگر جدا نشدهاند ، حق خيار فسخ دارند » .
ابو حنيفه گفت : اين رَجَز است . « 1 »
به او گفتم : از انس بن مالك نقل شده كه گفته : مردى يهودى سر كنيزى را در ميان دو سنگ له كرد و رسول خدا صلى الله عليه و آله همين را از او قصاص گرفت . گفت : اين هذيان است . « 2 »
در همان كتاب از سفيان بن عيينه نقل كرده كه مىگويد :
هيچكس را گستاختر از ابو حنيفه نسبت به احكام خدا نيافتم . گاه مىشد كه حديث رسول خدا صلى الله عليه و آله را با تمثيل و مناقشه ردّ مىكرد . مثلًا در مورد روايت « البيعان بالخيار . . . » مىگفت : حال اگر فروشنده و خريدار در كشتى يا در زندان يا در سفر با هم باشند ، جدا شدن آنان از يكديگر چگونه خواهد بود ؟ ! « 3 »
يحيى بن آدم مىگويد : براى ابو حنيفه اين حديث رسول خدا صلى الله عليه و آله را نقل كردم :
« الوضوء نصف الايمان ؛ وضو نصف ايمان است » . وى به مسخره گفت : دو وضو بگير تا ايمانت كامل شود .
آنگاه يحيى در معناى حديث گويد : خداوند در آيهء شريفهء :
« وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضِيعَ إِيمانَكُمْ »
« 2 » نماز را ايمان ناميده است و نماز قبول نمىشود مگر با طهارت . « 5 »
و آورده : فضل بن موسى شيبانى مىگويد :
ابو حنيفه در مقام ردّ حديث رسول خدا صلى الله عليه و آله - كه فرموده : « إذا كان الماء قلتين لم
هامش
( 1 ) و 2 - تاريخ بغداد : 13 / 387 .
( 3 ) - تاريخ بغداد : 13 / 389 / ح 15
( 2 ) - بقره : 143 .
( 5 ) - تاريخ بغداد : 13 / 387