( 1 )
دلايل عمر
عمر ، در مورد لغو مساوات از سوى خود و ايجاد اين نظام طبقاتى در اسلام ، عذرتراشى نمود كه بعضى از صحابه به اعتبار سابقهء آنان در اسلام و شركت در عمليات جنگى و جنبشهاى جهادى ، بر بعضى ديگر برترى داشتند .
و اين عذرتراشى - به نظر مىرسد كه - موضوعيتى ندارد ؛ زيرا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله هيچ چيزى از اموال دولت را به طور استثنايى براى كسى از صحابه ، از آنان كه پيشتاز در اسلام بودند و بسيارى از محنتها و رنجها را تحمل نمودند ، در نظر نگرفت ، كسانى همچون عمار بن ياسر ، بلال حبشى و ابو ذر و نيز هيچ چيزى را جداگانه براى عموزادهاش حضرت على در نظر نگرفت كه قهرمان اسلام و مدافع آن در همهء مواضع و اوقات بوده است ، بلكه آن حضرت ، اجر مجاهدان و ثواب آنان را نزد خداوند در جهان آخرت ، قرار داد كه خداوند پاداش و ثواب آنان را در اين خصوص بر عهده مىگيرد .
( 2 ) سياست مالى در پيش گرفته شده توسط پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مقرر مىداشت كه عطايا به همگان برسد و ميان آنان برابرى رعايت گردد تا اجتماع ، به هم پيوسته و متحد بماند و همهء انواع نظام طبقاتى و كينهتوزيها نابود گردد .
( 3 )
پشيمانى عمر
هنگامى كه عمر ، گسترش بسيار چشمگير ثروت را نزد بعضى از صحابه مشاهده كرد ، به شدت پشيمان و دلتنگ شد و مىگفت : « اگر از كار خود در آغاز بودم آنچه را به پايان رساندم ، مازاد اموال توانگران را از آنان مىگرفتم و به فقرا بازمىگرداندم » .