متكلّمان و رويكرد زبان شناختى
متكلمان ، بهويژه معتزله ، زبان عربى و سبكهاى آن و سنتهاى عرب در كلامشان را شيوهاى براى تفسير آياتى از قرآن برگرفتهاند كه ظاهر آن از نظر آنها شايستهء مقام الوهيّت نيست يا آياتى كه دربردارندهء تشبيه است و يا با اصولشان در تعارض مىباشد ؛ لذا آنها مىكوشند معنايى را كه در واژگان قرآنى اشتباه مىبينند ، باطل نمايند و آنگاه براى اين واژه معناى موجود در زبان را ثابت كنند كه موجب رفع اشتباه شود و با مكتبشان سازگار افتد . آنها براى معانيى كه واژگان حامل آن هستند به زبان و شعر كلاسيك عربى استشهاد مىنمايند . « 3 » اين همان چيزى است كه ابن قتيبه در باب ناآگاهى اهل تشكيك به زبان عربى بيان كرده است . اما مراد وى در اين مسأله با مراد ابن جنّى متفاوت است هرچند كه آنها هر دو به يك رويكرد رفتهاند . ابن جنى مىگويد « كسانى كه در آيهء يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ « 4 » برآنند كه با پروردگارشان سخن مىگويند بر خطا هستند و از ضعف استدلال و فساد برداشت به خدا پناه مىبرد . ايشان تشكيك نكردهاند كه اينها اعضاى بدن آنها هستند و اگر اعضاى بدن باشند ، پس جسم هستند . اگر آنها با زبان عربى انسى