Skip to main content

توضيح البيان في تسهيل الأوزان — Page 170

Contributors:

P.170
مقسوم عليه برابر اخر مقسوم شد پس طلب كرديم عدد ثالثي را كه آن يك باشد تا ضرب نماييم در مراتب مقسوم عليه و نقصان نماييم حاصل را از آن چه در برابر اوست از مقسوم و از آن چه بر يسار اوست اگر چيزي باشد و اگر آن عدد ثالث را مثلا دو فرض مىكرديم و ضرب در شش مىنموديم دوازده مىشد از صورت هفت ممكن نبود كه ناقص شود لهذا يك معين شد پس آن را در بالاى جدول برابر اول مراتب مقسوم عليه ثبت نموديم پس از ضرب يك در شش كه اخر مراتب مقسوم عليه است شش حاصل شد آن را در تحت هفت كه برابر آن بود از مقسوم ثبت كرديم و از آن كم كرديم يك باقي ماند آن را در تحت خط و اصل نوشتيم پس نيز يك را كه خارج قسمت و عدد ثالث بود در يك كه مقسوم عليه بود ضرب كرديم يك حاصل شد در تحت چهار كه مقسوم بود و در مرتبه سيم واقع بود نوشتيم و آن را از چهار كم كرديم سه باقي ماند در تحت خط و اصل در تحت يك نوشتيم پس نيز يك را كه خارج قسمت بود