مسأله 2236 - مدت مساقات بايد معلوم باشد واگر أول آن را معين كنند وآخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال به دست مىآيد ، صحيح است . مسأله 2237 - بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل ومانند اينها باشد واگر قرار بگذارند كه مثلا صد من از ميوهها مال مالك وبقيه مال كسى باشد كه كار مىكند ، معامله باطل است . مسأله 2238 - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند واگر بعد از ظاهر شدن ميوه وپيش از رسيدن آن قرار بگذارند ، پس اگر كارى مانند آبيارى كه براي ترتيب درخت لازم است باقي مانده باشد ، معامله صحيح است واگر نه اشكال دارد ، اگر چه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه ونگهدارى آن داشته باشد . مسأله 2239 - معامله مساقات در بوته خربزه وخيار ومانند اينها بنابر أقوى صحيح است . مسأله 2240 - درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند وبه آبيارى احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن وكود دادن محتاج باشد ، معامله مساقات در آن صحيح است ولى چنانچه آن كارها در زياد شدن يا خوب شدن ميوه اثرى نداشته باشد ، معامله مساقات اشكال دارد . مسأله 2241 - دو نفرى كه مساقات كردهاند ، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را به هم بزنند ، ونيز اگر در ضمن خواندن صيغه مساقات شرط كنند كه هر دو ، يا يكى از آنان حق به هم زدن معامله را داشته باشند ، مطابق قرارى كه گذاشتهاند ، به هم زدن معامله اشكال ندارد بلكه اگر در معامله شرطي كنند وعملي نشود ، كسى كه براي نفع أو شرط كردهاند ، مىتواند معامله را به هم بزند . مسأله 2242 - اگر مالك بميرد ، معامله مساقات به هم نمىخورد وورثهاش بجاى أو هستند . مسأله 2243 - اگر كسى كه تربيت درختها به أو واگذار شده بميرد چنانچه
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحه 446
پدیدآورندگان: الشيخ حسين النوري الهمداني
ص۴۴۶