ج : كفاره بر او واجب نيست .
س 810 : كسانى كه در ماه رمضان براى انجام وظيفهء دينى در مسافرت هستند و به همين دليل نمىتوانند روزه بگيرند ، اگر در حال حاضر بعد از چند سال تأخير ، بخواهند روزه بگيرند ، آيا پرداخت كفاره بر آنها واجب است ؟
ج : اگر قضاى روزهء ماه رمضان را به علت استمرار عذرى كه مانع روزه گرفتن است ، تا ماه رمضان سال آينده به تأخير انداخته باشند ، قضاى روزه هايى كه از آنان فوت شده كافى است ، و واجب نيست براى هر روزى يك مد طعام فديه بدهند ، هر چند احتياط در جمع بين قضا و فديه است . ولى اگر تأخير در قضاى روزه به خاطر سهل انگارى و بدون عذر باشد ، جمع بين قضا و فديه بر آنها واجب است .
س 811 : شخصى به مدت ده سال بر اثر جهل نماز نخوانده و روزه نگرفته است ، فعلًا توبه نموده و به سوى خدا بازگشته و تصميم بر جبران آنها گرفته است ، ولى توانائى قضاى همه روزه هاى فوت شده را ندارد و مالى هم ندارد كه با آن كفاره هايش را بپردازد ، آيا صحيح است كه فقط به استغفار اكتفا كند ؟
ج : قضاى روزه هاى فوت شده در هيچ صورتى ساقط نمىشود ، ولى نسبت به كفارهء افطار عمدى روزهء ماه رمضان ، چنانچه قدرت بر روزهء دو ماه و يا اطعام شصت مسكين براى هر روز نداشته باشد ، بايد به هر تعداد فقير كه قادر است غذا بدهد و احتياط آن است كه استغفار نيز بكند و اگر به هيچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نيست فقط كافى است كه استغفار كند يعنى با دل و زبان خود بگويد استغفر الله ( از خداوند بخشايش مىطلبم ) .
س 812 : من به علَّت عدم قدرت مالى و بدنى نتوانستم براى انجام كفاره هايى كه بر من واجب شده بود روزه بگيرمو يا به مساكين اطعام نمايم و در نتيجه ، استغفار نمودم لكن به لطف الهى اكنون توان روزه گرفتن يا اطعام نمودن دارم ، وظيفهام چيست ؟
ج : در فرض مرقوم ، انجام كفاره لازم نيست گر چه احتياط مستحب آن است كه انجام داده شود .
س 813 : اگر شخصى بر اثر جهل به وجوب قضاى روزه تا قبل از ماه رمضان سال آينده قضاى روزه هايش را به تأخير اندازد ، چه حكمى دارد ؟
ج : فديهء تأخير قضاى روزه تا ماه رمضان سال بعد ، بر اثر جهل به وجوب آن ساقط نمىشود .
س 814 : فردى كه به مدت صد و بيست روز روزه نگرفته ، چه وظيفهاى دارد ؟ آيا بايد براى هر روز شصت روز روزه بگيرد ؟ و آيا كفاره بر او واجب است ؟
ج : قضاى آن چه از ماه رمضان از او فوت شده ، بر او واجب است ، و اگر افطار عمدى و بدون عذر شرعى بوده ، علاوه بر قضا ، كفارهء هر روز هم واجب است كه عبارت است از شصت روز روزه يا اطعام شصت فقير و يا دادن شصت مد طعام به شصت مسكين كه سهم هر كدام يك مدّ است .
س 815 : تقريباً يك ماه روزه گرفتهام به اين نيت كه اگر روزهاى بر عهدهام باشد قضاى آن محسوب شود و اگر روزهاى بر عهدهام نيست به قصد قربت مطلق باشد ، آيا اين يك ماه روزه