مانند ماهى ، و اما حيوانى كه در صحرا و دريا زندگى مىكند ملحق به صحرايى است ؛ و هرگاه شك كند حيوان صحرايى است يا نه احوط اجتناب است .
مسأله 294
سر بريدن يا نحر و خوردن حيوان اهلى مانند مرغ خانگى ، گاو ، گوسفند و شتر مانعى ندارد گرچه بعداً وحشى شده باشند .
مسأله 295
ملخ جزء پرندگان صحرايى مىباشد شكار و خوردن آن در حال احرام جايز نيست ؛ ولى روبيان ( ميگو ) از حيوانات دريايى است شكار و خوردن آن در حال احرام جايز است .
مسأله 296
احتياط واجب آن است كه زنبور را نكشد ؛ چه زنبور عسل باشد يا نه ، مگر اين كه قصد آزار او را داشته باشد .
مسأله 297
جايز نيست مُحرم شكار را نزد خود نگه دارد چه خودش آن را شكار كرده باشد گرچه شكارش پيش از احرام باشد ؛ يا ديگرى شكار كرده ؛ و چه شكارش در حرم صورت گرفته باشد يا در بيرون آن .
مسأله 298
جوجه و تخم هر حيوانى حكم اصل حيوان را دارد ؛ هرگاه شكار حيوان حرام باشد شكار جوجه و تخم آن نيز حرام است .
مسأله 299
كشتن افعى ، مار خطرناك ، عقرب و موش جايز است .
مسأله 300
كشتن مارمولك و از اين قبيل حيوانات جايز نيست مگر اين كه او را اذيت كنند .
مسأله 301
بنا بر احتياط واجب كشتن هر حيوانى جايز نيست مگر اين
رسالهء توضيح المناسك ( دستور و آداب حج و عمره ) ( فارسي ) — صفحة 105
مساهمون: سيد محمد حسن مرتضوي لنگرودي
ص١٠٥