رئاء ( ريا )
رئاء همان رياست ، ولى بهتر آن ديديم عين واژه را كه در قرآن آمده است ، بياوريم :
لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ
« 1 » ؛
وَ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ رِئاءَ النَّاسِ
« 2 » ؛ و
وَ لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بَطَراً وَ رِئاءَ النَّاسِ
« 3 » . ريا مشتق از رويت است ؛ و مرائى صاحب فعل را گويند . مرائى هم مردم هستند و « مرآى به » نيز ويژگيهايى است كه قصد نشان دادن آن مىباشد . تعريف ريا يعنى ؛ حرص بر اظهار كار خوب در مقابل مردم تا رياكار به تعجّب و تمجيد آنها برسد و در دلشان منزلت والايى از دوستى و احترام كسب نمايد ؛ و بر زبانشان به صورت ذكرى رايج و مكرّر جارى گردد .
شريف جرجانى تعريف خوب و جامعى از آن ارائه مىدهد . مىگويد : « ترك اخلاص در عمل به واسطهء نماياندن به غير خداوند . » يعنى انسان آنچه برايش مهم است اين كه ، مردم را از عملش آگاه سازد ؛ و ضد اخلاص - كه گرايش عمل به سوى خداوند است - مىباشد
هامش
( 1 ) - بقره ( 2 ) آيهء 264 : صدقههاى خود را با منّت و آزار باطل مكنيد ، مانند كسى كه مالش را براى خودنمايى به مردم ، انفاق مىكند .
( 2 ) - نساء ( 4 ) آيهء 38 : و كسانى كه اموالشان را براى نشان دادن به مردم انفاق مىكنند .
( 3 ) - انفال ( 8 ) آيهء 47 : و مانند كسانى نباشيد كه از خانههايشان با حالت سرمستى و به صرف نمايش به مردم خارج شدند .