دعا
در عدّة الداعى از قول پيامبر ( ص ) آمده است : « در نيازهايتان به سوى خداوند زارى كنيد و در حوادث به او پناه بريد و نزد او تضرّع كنيد و او را بخوانيد ؛ چون دعا مغز عبادت است . . . . »
بنده وقتى كه در حالت دعا و مناجات مىباشد ، خالصانهترين حالت عبادت اوست ؛ چون قلبش را از انديشهها و گمانها فارغ ساخته و از اغيار بريده است و ميان او و پروردگارش واسطه و سببى وجود ندارد . او در اين حالت فقر مطلق خود را در برابر بىنياز بلند مرتبه آشكار كرده و به ضعف خود كه در برابر قوى و عزيز ، ذليل گشته اعتراف مىكند ؛ و از آنچه كه در دست مردم است و از اسباب و علل نااميد گشته و تنها اميد او به خداوند خالق انسانها و اسباب محدود گشته است .
چنان كه از آيات زير استنباط مىشود ، دعا در قرآن به معناى عبادت آمده است :
فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
« 1 » ؛
وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
« 2 » ؛
وَ يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً وَ كانُوا لَنا خاشِعِينَ
« 3 » ؛
ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ
« 4 » ؛
وَ لَمْ أَكُنْ بِدُعائِكَ رَبِّ شَقِيًّا
« 5 »
هامش
( 1 ) - مومن ( 40 ) آيهء 14 : پس خدا را پاكدلانه فراخوانيد .
( 2 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 56 : و با بيم و اميد او را بخوانيد كه رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است .
( 3 ) - انبياء ( 21 ) آيهء 90 : و ما را از روى رغبت و بيم مىخواندند و در برابر ما فروتن بودند .
( 4 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 55 : پروردگار خود را به زارى و نهانى بخوانيد ، كه او از حدّ گذرندگان را دوست نمىدارد .
( 5 ) - مريم ( 19 ) آيهء 4 : و اى پروردگار من ! هرگز در دعاى تو نااميد نبودهام .