تقوا
معناى دقيق تقوا بنا به نظر راغب عبارت است از : « قرار دادن نفس در نگهدارى از آنچه مىترسند ؛ پس گاهى ترس را تقوا و تقوا را ترس ناميدهاند كه طبق نامگذارى ، مقتضاى چيزى به مقتضى آن و مقتضى چيزى به مقتضاى آن است . » چنان كه سبب را به واسطهء مسبّب و مسبّب را به واسطهء سبب نام مىنهند . بعد تعريف جامعى از تقوا ارائه مىكند و مىگويد : « تقوا در عرف شرع حفظ نفس از امورى است كه آن را به گناه وامىدارد . » يعنى حفظ نفس از ارتكاب به گناهان و زشتيها و حفظ آن از ناپاكيها و رذالتها و پاك نگه داشتن آن .
بنا به نظر راغب ، تقوا تنها به ترك امور نهى شده و حتى ترك امور مباح مىباشد . چنان كه روايت شده است : « حلال مشخص است ، حرام هم مشخص است ؛ و هركس پيرامون چراگاهى بچرد ، جا دارد كه در آن افتد . » خداوند فرموده است :
فَمَنِ اتَّقى وَ أَصْلَحَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
« 1 » ،
إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوْا
« 2 » ؛
وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً
« 3 » .
هامش
( 1 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 35 : پس هركس به پرهيزگارى و صلاح گرايد ، نه بيمى بر آنها خواهد بود و نه اندوهگين مىشوند .
( 2 ) - نحل ( 16 ) آيهء 128 : در حقيقت خدا با كسانى است كه پروا داشتهاند .
( 3 ) - زمر ( 39 ) آيهء 73 : و كسانى كه از پروردگارشان پروا داشتهاند گروه گروه به سوى بهشت سوق داده شوند .