خارج نمىشود وتصرف در آنها وخريد وفروش آنها جايز نيست مگر با اجازه حاكم
شرع يا وكيل أو كه پس از فروش پول آنها را در نزديكترين مدرسه يا حسينيه ديگرى
مصرف كنند ويا خود مواد باقي مانده را در اين گونه محلها با رعايت نزديكترين آنها
به كار ببرند .
( مسأله 48 ) جايز است عبور ومرور از زمين مساجدي كه در خيابان
واقع شده وهمچنين جايز است عبور از زمينهاى مدارس ديني وحسينيه‌هائى كه در
خيابان واقع شده‌اند .
( مسأله 49 ) آنچه از زمين مساجدي كه بعد از خيابان كشيدن باقي مانده
است اگر به اندازه‌اى باشد كه مىشود از آنها براي نماز وساير عبادات استفاده كرد ،
تمام احكام مساجد بر آن باقيمانده مترتب است واگر شخص متجاوزى آنجا را
دكان ومحل كار ويا خانه قرار دهد ، آيا جايز است استفاده از آن به همان نحوى كه
قرار داده شده است ؟
در اين مورد بايد تفصيل قائل شد كه اگر استفاده از آن با مسجد بودن منافاة
ندارد مانند خوردن وخوابيدن در آن محل ، در اين صورت اين نوع استفاده‌ها بىشبهه
جايز است ، چون مانع از استفاده در جهت مسجديت مانند اقامه نماز جماعت
ومجالس وعظ وتبليغ از طرف غاصب مىباشد وبا بودن اين مانع وعدم امكان استفاده
در آن جهات مسجديت استفاده در جهات ديگر مانع ندارد ومانند اين است مسجدى كه
در يك محل متروك قرار گرفته واز آن استفاده مسجدى نمىشود ، مانع ندارد كه زمين
آن مسجد محل زراعت ويا كسب قرار داده شود ، ولى جايز نيست در آن محل
كارهاى منافى با مسجديت انجام داد ، مانند اين كه محل بازى ويا محل لهو ولعب
ومانند اينها قرار گيرد ، واگر متجاوزى آن مسجد را محل براي كارى كه منافاة
با مسجديت دارد قرار داده باشد استفاده از آنجا براي آن نوع كارها جايز نيست .
( مسأله 50 ) قبرستانهاى مسلمانها اگر در مسير خيابان قرار گيرد چنانچه
زمين آن قبرستان ملك كسى بوده باشد حكم آن حكم املاك شخصي است كه
قبلا گفته شد واگر وقف كرده باشند ، حكم آن نيز گفته شد واين در صورتي است
كه عبور ومرور از آن زمينها موجب هتك وبىحرمتى به مرده‌هاى مسلمانان نشود
واگر راه قرار دادن وعبور از آنها موجب هتك بوده باشد عبور از آنها جايز نيست .